Page 295 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 295
สิ้นพระชนม์ หลังจำกนั้นเมืองหริหรำลัยยังเป็นรำชธำนีที่ประทับของกษัตริย์
เขมรสืบต่อมำอีก ๓ พระองค์ คือ
พระเจ้าชัยวรมันที่ ๓ (พ.ศ. ๑๓๘๙ - ๑๔๒๐) ทรงเป็นพระโอรส
ของพระเจ้ำชัยวรมันที่ ๒ เรำไม่ค่อยจะทรำบเรื่องรำวเกี่ยวกับรัชกำลนี้มำกนัก
ทรำบแต่เพียงว่ำพระรำชำองค์นี้ทรงพระปรีชำเป็นอย่ำงมำกในกำรล่ำช้ำง
พระเจ้าอินทรวรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๔๒๐ - ๑๔๓๒) พระรำชำองค์นี้
ทรงเกี่ยวดองกับพระรำชำองค์ก่อนอย่ำงไรไม่มีใครทรำบ หลักฐำนที่มีอยู่บอก
แต่เพียงว่ำ พระองค์ทรงเป็นโอรสของพระเจ้ำปฤถิวีนวรมัน แต่ไม่ได้บอกว่ำ
พระเจ้ำปฤถิวีนวรมันเป็นใครมำจำกไหน ส่วนพระมเหสีของพระองค์นั้นทรง
สืบเชื้อสำยมำจำกรำชวงศ์อันเก่ำแก่แห่งอำณำจักรฟูนัน
เมื่อเสด็จขึ้นครองรำชย์พระองค์ทรงจัดสร้ำงระบบชลประทำนด้วย
กำรสร้ำงอ่ำงเก็บน ้ำขนำดใหญ่ชื่อ อินทรตฏำกะ มีควำมกว้ำง ๘๐๐ เมตร
ยำว ๓,๘๐๐ เมตร เพื่อใช้เก็บกักน ้ำในฤดูฝนซึ่งไหลมำตำมแม่น ้ำเล็กๆ หลำย
สำยที่มีต้นน ้ำอยู่บนที่รำบสูงพนมกุเลนทำงตอนเหนือและแจกจ่ำยน ้ำไปยัง
ทุ่งนำรอบๆ รำชธำนีตำมต้องกำร และยังใช้เป็นสัญลักษณ์แห่งมหำสมุทรอัน
ศักดิ์สิทธิ์ที่มีอยู่คู่จักรวำลตำมควำมเชื่อในศำสนำด้วย ต่อมำพระองค์โปรดให้
สร้ำงปรำสำทอิฐ ๖ หลัง (คือปราสาทพระโค) ขึ้นในเมืองหริหรำลัยเพื่ออุทิศ
ถวำยแด่บรรพบุรุษ และสร้ำงศำสนบรรพตประจ ำรำชธำนี (คือปราสาท
บากอง) ขึ้นเพื่อประดิษฐำนรำชศิวลึงค์อินทเรศวรด้วย
ในรัชกำลนี้รำชอำณำจักรกัมพูชำสงบสุขและมั่นคงมำก ซึ่งคงจะเป็น
ผลที่เนื่องมำจำกบ้ำนเมืองมีกำรจัดกำรเกี่ยวกับเรื่องน ้ำที่ดี มีกำรสร้ำงอ่ำงเก็บ
น ้ำขนำดใหญ่ขึ้น ท ำให้กำรปลูกข้ำวได้ผลดี เมื่อกำรเพำะปลูกได้ผลดีควำม
เจริญด้ำนอื่นๆ ก็ตำมมำด้วย ดูเหมือนว่ำอ ำนำจทำงกำรเมืองของพระองค์
ขยำยกว้ำงออกไปถึงชำยแดนทำงภำคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยด้วย
เพรำะมีกำรค้นพบจำรึกของพระเจ้ำอินทรำวรมันที่ ๑ ที่บ้ำนบึงแก จังหวัด
อุบลรำชธำนี หลังจำกที่พระเจ้ำอินทรวรมันที่ ๑ สิ้นพระชนม์ลง โอรสของ
พระองค์เสด็จขึ้นครองรำชย์สืบต่อมำ ทรงพระนำมว่ำ พระเจ้ำยโศวรมันที่ ๑
[๒๘๔]
