Page 238 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 238
โบราณคดีอินเดีย | 230
ชนชั้นที่ 4 – ศูทร (มีแบ่งเป็นวรรณะย่อย ๆ อีก) เป็นพวกที่ประกอบอาชีพช่าง
และผู้ที่ทํางานศิลปะต่าง ๆ เช่น ช่างไม้ ช่างปั นหม้อ เลี้ยงแกะ ประมง ชักผ้า เป็นต้น นอกจากนี้คัมภีร์
วิษณุปุราณะยังแสดงให้เราเห็นว่า ผู้ที่อยู่ในวรรณะแพศย์ถ้าไม่ป ิบัติตามกฎระเบียบของวรรณะ เช่น
เปลี่ยนอาชีพมาทํางานด้านงาน มือหรืองานช่าง ก็จะถูกจัดว่าอยู่ในวรรณะศูทรเช่นกัน นอกจากนี้ผู้ที่
15
ไม่เชื่อในพระเวทก็ถูกจัดอยู่ในวรรณะนี้ด้วย
ห ักอา ร
แนวคิดเกี่ยวกับระบบอาศรมอาจย้อนไปได้ถึงยุคพระเวท แต่ปราก ชัดเจนในคัมภีร์
ธรรมศาสตร์ (Dharmasastra) วิษณุปุราณะแสดงให้เห็นถึงแนวคิดอาศรม 4 (ซึ่งหมายถึงขั้นตอนใน
การดํารงชีวิต 4 ขั้นตอน) อันประกอบด้วย
ก. พรหมจารยะ (brahmacharya) ชีวิตในวัยเด็ก เริ่มด้วยการทําพิธีอุปนายนะสังสการ
(upanayana samskara) ผู้อยู่ในขั้นนี้ต้องใช้ชีวิตส่วนใหญ่ด้วยการศึกษาพระเวท จะต้องใช้ชีวิตตามครรลอง
ศาสนาด้วยความบริสุทธิ์ ผู้ป ิบัติ (คุรุกุล) จะต้องให้ความเคารพอย่างสูงต่อคุรุ (ครูอาจารย์) หลังจากจบ
การศึกษาแล้วก็จะเข้าสู่ขั้นตอนชีวิตขั้นที่สองต่อไป
ข. คฤหัสถ์ (grhastha) ชีวิตของผู้ครองเรือน ถือเป็นขั้นตอนที่สําคัญที่สุดในอาศรม 4 โดย
จะมีกฎเกณฑ์ระบุไว้ชัดเจนว่า ผู้ที่ใช้ชีวิตอยู่ในขั้นตอนนี้จะต้องป ิบัติตนอย่างไร เช่นจะต้องบูชาบรรพบุรุษ
(อุทิศอาหารแด่บรรพบุรุษ) บูชาเทพเจ้า อุทิศอาหารให้แก่แขกผู้มาเยือน ศึกษาคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ และบูชาพระ
16
พรหมาด้วยการมีลูกหลานสืบเผ่าพันธุ์ รวมถึงยังมีการกําหนดว่า ในวันหนึ่ง ๆ จะต้องป ิบัติตัวอย่างไร
ค.วานปรัสถ์ (Vanaprastha) การใช้ชีวิตในป า เป็นขั้นตอนที่ป ิบัติเมื่อเข้าสู่วัย
ชรา โดยการเข้าสู่ป าตามลําพังหรือพร้อมภรรยา ใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย นุ่งห่มหนังสัตว์หรือเปลือกไม้
ป ิบัติศาสนกิจและบูชาเทพเจ้า
ง.สันนยาสะ (Sannyasa) การออกบวช เป็นบั้นปลายของชีวิตที่ต้องตัดขาดจาก
ทางโลกโดยสิ้นเชิง
วรรณกรรมฮินดูบางเล่มระบุว่าอาศรม 4 นี้ กําหนดเข้มงวดเฉพาะสําวรรณะพราหมณ์
ส่วนชนชั้นที่ 2 และ 3 ห้ามไม่ให้ป ิบัติตามการดําเนินชีวิตขั้นที่ 4 คือ สันยาสะ เนื่องจากมีหน้าที่ใน
การปกป องบ้านเมืองและการค้าขาย
15 Dayal : p.52.
16 Dayal : p.61.
