Page 263 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 263
โบราณคดีอินเดีย | 255
ัยราชวง ค ตะ (คริสต์ศตวรรษที่ 4-7/ พุทธศตวรรษที่ 9-12) ศาสนาเชนเป็นที่
นิยมมากทั้งในภาคกลางและภาคตะวันตก นิกายเศวตัมพรได้รับความนิยมมากในแคว้นคุชราตและ
ราชัสถาน จากหลักฐานทางโบราณคดี (คัมภีร์ จารึก ประติมากรรม และศาสนสถาน) แสดงให้เห็น
30
ว่า ศูนย์กลางศาสนาเชนที่สําคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งลัทธิเศวตัมพรอยู่ที่มถุรา
ในราว ค.ศ. 600-1200 (พ.ศ. 1143-1743) ศาสนาเชนเป็นที่แพร่หลายอยู่แถบราช
สถาน คุชราต เบงกอล โอริสสา มัธยประเทศ อุตตรประเทศ และกรรณา กะ บันทึกยวนฉ่างบอกให้
เราทราบว่านิกายทิ ัมพรเป็นที่แพร่หลายมากกว่าเศวตัมพร ศาสนาเชนได้รับการอุปถัมภ์จาก
กษัตริย์หลายราชวงศ์ เช่น ฉปะแห่งคุชราต ราชวงศ์คงคา ราษ ระกู ะ จาลุกยะตะวันตกและ
ตะวันออก ในอินเดียใต้ เป็นต้น
ในยุคกลางตอนต้น ปราก ร่องรอยของศาสนสถานเชนอยู่หลายแห่งในอุตตรประเทศ
รวมทั้งที่เทวคฤหะและมถุรา สถานที่แสวงบุญของศาสนาเชนมีหลายแห่งในราชสถาน ศาสนสถานที่
สําคัญและมีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของศาสนาเชน คือวัดทิลวระ (Dilwara) ที่เขาอาบู (Mount Abu)
นอกจากนี้ยังมีศาสนสถานเชนอีกหลายแห่งที่เป็นที่รู้จักกันดี เช่น ศาสนสถานเชนในถ้ํา
ที่เอลโลร่า ถ้ําอุทัยคีรีและขันธคีรีในแคว้นโอริสสา ในภาคตะวันตกของอินเดีย มีศูนย์กลางที่นาสิก
และประติษฐาน ภาคกลางของอินเดียที่โสนคีรีและขชุราโห ทางภาคใต้แถบแคว้นกรรณา กะ พจารึ
กของพระเจ้าปุลเกษิณที่ไอโหเล กล่าวถึงการสร้างศาสนสถานเชนภายใต้การอุปถัมภ์ของพระองค์
ส่วนในอานธระประเทศ ได้พบจารึกในศาสนาเชนหลายแห่ง ในสมัยของกษัตริย์แห่งราชวงศ์ปัลลวะ
31
โจ ะ และปาณฑยะ รวมถึงจารึกที่กล่าวถึงการอุทิศในพื้นที่หลายแห่งของทมิ นาดู
ตอนปลายของต้นยุคกลางศาสนาเชนยังคงมีความสําคัญอยู่แถบคุชราต ราชสถาน
และกรรณา กะ
ในราชวง วะ ศาสนาเชนมีความรุ่งเรืองสูงสุด โดยเฉพาะที่เมืองมาดุไร
ประมาณพุทธศตวรรษที่ 13 ศาสนาเชนเริ่มเสื่อม (พุทธเป็นที่นิยม) แต่ก็ยังได้รับการ
อุปถัมภ์จากกษัตริย์ (ราชวงศ์มุสลิม)
า นาเชนใน จจ บัน
ประชากรที่นับถือศาสนาเชนปัจจุบันมีผู้นับถือไม่ถึง 2 ล้านคน ส่วนใหญ่อยู่ในเมือง
ใหญ่ ๆ ในอินเดียใต้ และภาคกลาง ศาสนาเชนดําเนินชีวิตแบบสุดโต่งเกินไปทําให้ไม่เจริญกว้างขวาง
มีแต่คงที่และถดถอย จํานวนศาสนิกลดน้อยลง พระเชนที่ไม่นุ่งผ้าไม่สามารถออกนอกประเทศได้
ต้องเก็บตัวอยู่แต่ในวัด
30
Singh : pp.523-525.
31 Singh : pp.608-610.
