Page 271 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 263

4. กฎเกณฑ์ด้านประติมานวิทยา (Iconography) (การกําหนดรูปแบบที่แน่นอน
ของรูปเคารพ) การสร้างรูปเคารพจําต้องทําขึ้นตามแบบแผนประเพณีจึงจะได้ผลอย่างสมบูรณ์ มีการ

รักษากฎเกณฑ์อย่างเคร่งครัด ในตําราหรือศาสตร์บ่งถึงท่าทาง สี ทรวดทรง และรายละเอียดอย่าง
แจ้งชัด (ทําให้ช่างไม่สามารถใช้ความคิดอ่านของตนในการสร้างภาพได้ทําให้ศิลปะอินเดียเสื่อมลง)

5. กฎแห่งสุนทรียภาพ กําหนดลักษณะของภาพตามอุดมคติ หรือภาพที่ต้องการ

ก่อให้เกิดอารมณ์ต่าง ๆ
การที่อินเดียรักษาขนบประเพณีและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ตามที่กล่าวมาอย่างเข้มงวด ทําให้

ศิลปะอินเดียมีพัฒนาการช้า

3
อิท ิ ิ ะต่าง ระเท ต่อ ิ ะอินเดีย
อินเดียได้รับอิทธิพลจากต่างประเทศหลายครั้ง ช่องทางหลักที่อิทธิพลจากภายนอกได้

เข้ามายังประเทศอินเดีย ได้แก่ ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ประชาชนที่เดินทางเข้ามา ได้แก่ เมโสโป-

เตเมีย เปอร์เซีย กรีก โรมัน จากภาคกลางของทวีปเอเชีย ธิเบต และพวกมุสุลมัน ส่วนทางเรือก็มี
ความสําคัญเช่นกัน โดยเฉพาะแถบตะวันตกของประเทศอินเดีย และแถบ ั งอ่าวเบงกอลทางทิศ

ตะวันออก
1. อิทธิพลของประเทศแถบเมโสโปเตเมีย เข้ามายังอินเดียแถบลุ่มแม่น้ําสินธุ

ตั้งแต่สมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์

2. อิทธิพลจากเปอร์เซีย (อิหร่าน) เนื่องจากเปอร์เซียได้เคยเข้าครอบครอง
ดินแดนแถบลุ่มแม่น้ําสินธุตั้งแต่ราวสมัยพุทธกาลจนถึงราว พ.ศ. 250

3. อิทธิพลกรีก-โรมัน การรุกรานของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ในประเทศอิหร่าน

และแถบลุ่มแม่น้ําสินธุ ทําให้ดินแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศอินเดียเริ่มได้รับอิทธิพลกรีก
จนราวพุทธศตวรรษที่ 6-8 จึงเกิดศิลปะคันธาระขึ้น

ศาสตราจารย์ มจ.สุภัทรดิศ ดิศกุล ทรงแบ่งการศึกษาเกี่ยวกับศิลปะอินเดียออกเป็น 5
4
ช่วง คือ
1. สมัยก่อนประวัติศาสตร์และแรกเริ่มประวัติศาสตร์ ได้แก่ เครื่องมือเครื่องใช้ที่
มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ (ทั้งเครื่องมือหิน เครื่องมือโลหะ ภาชนะดินเผา

เครื่องประดับ เป็นต้น) รวมถึงสมัยหัวเลี้ยวประวัติศาสตร์หรือแรกเริ่มประวัติศาสตร์ หรืออารยธรรม
ลุ่มแม่น้ําสินธุ (ซึ่งได้กล่าวมาแล้วในบทที่ 2-4)

3
สุภัทรดิศ ดิศกุล : หน้า 21-23.
4 สุภัทรดิศ ดิศกุล : สารบัญ.