Page 274 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 274
โบราณคดีอินเดีย | 266
เนื่องจากสิ่งก่อสร้างในสมัยพระเวทสร้างจากวัสดุที่ไม่คงทนถาวร เราจึงอาจศึกษา
ลักษณะของสิ่งก่อสร้างในสมัยนี้ได้จากหลักฐานที่กล่าวไว้ในคัมภีร์พระเวท นอกจากนี้เราอาจศึกษาได้
จากหลักฐานโบราณคดีที่เป็นภาพสลักบนแนวรั้ว (railing) ของสถูปสาญจีและภารหุต
บ้านเรือน (grama) สร้างด้วยไม้ ล้อมรอบด้วยรั้ว เพื่อป องกันสัตว์ร้าย รั้วนี้สร้างด้วยไม้
ไผ่ มีเสาตั้งรองรับคานแนวนอน 3 คาน (เรียกว่า suchi หรือ-เข็ม เนื่องจากว่าคานนี้ถูกเสียบเข้าไปใน
รูบนเสา) ต่อมาลักษณะของรั้วแบบนี้ก็จะถูกนํามาใช้ล้อมสิ่งอื่น ๆ ด้วยนอกจากบ้านและหมู่บ้าน
เช่นทุ่งนาหรือแม้แต่สิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามธรรมชาติ เช่น ต้นไม้
นอกจากรั้วที่ล้อมรอบหมู่บ้านแล้ว ที่สําคัญอีกอย่างหนึ่งคือประตูทางเข้า (gramadavara) ซึ่ง
ใช้เป็นทางเข้า-ออกของปศุสัตว์ด้วย ลักษณะของประตูทางเข้าแบบนี้ยังคงปราก อยู่ในรูปของโคปุระ
(Gopuram – cow gate ประตูสําหรับวัว) ตามศาสนสถานต่าง ๆ โดยเฉพาะในอินเดียใต้ จากลักษณะของ
ประตูทางเข้าที่ทําด้วยไม้ไผ่นี้ได้นําไปสู่ประตูทางเข้าของพุทธสถานที่เรียกว่า โตรณะ (torana)
ัก ณะบ้านเร อน
ลักษณะของที่พักอาศัยภายในเมืองนั้นมีรูปแบบต่าง ๆ กัน สันนิษฐานว่ารูปแบบดั้งเดิม
น่าจะมีผังรูปกลม เช่นเดียวกับรูปแบบของหม้อหรือตะกร้า ในภาพสลักจะเห็นว่าเก้าอี้อินเดียในยุค
แรกจะมีลักษณะของตะกร้าคว่ําลง จากรากฐานของเมืองโบราณราชคฤห์ ในแคว้นพิหารซึ่งรุ่งเรือง
เมื่อประมาณ 800 ป ก่อนคริสตกาล (257 ป ก่อนพุทธกาล) แสดงให้เห็นว่าผังของบ้านเรือนในสมัยนั้น
ที่นิยมมากที่สุดคือ ผังรูปกลม
บ้านเรือนในสมัยพระเวทมีแปลนคล้ายรังผึ้ง สร้างด้วยไม้ไผ่มี าหรือผนังเป็นวงกลมยึด
ติดกันด้วยกก หลังคารูปโค้งสูงมุงด้วยใบไม้หรือหญ้าแ ก ลักษณะของกระท่อมแบบนี้อาจเห็นได้จาก
ห้องด้านในของถ้ําสุทามะ (Sudama) (ภาพที่ 7.1) แถบเทือกเขาบาราบาร์ ซึ่งได้สลักหินเลียนแบบ
เครื่องไม้
ต่อมาผังรูปกลมได้พัฒนาไปสู่ผังรูปไข่ ที่มีหลังคาคล้ายถังซึ่งสร้างจากไม้ไผ่ที่ดัดให้โค้งงอ
แล้วมุงด้วยใบไม้ ต่อมากระท่อมเหล่านี้ อาจสร้างล้อมรอบลานรูปสี่เหลี่ยมและมีหลังคาคลุมด้วยแผ่น
ไม้หรือกระเบื้อง สําหรับบ้านของชนชั้นสูงอาจใช้อิฐดิบก่อเป็นผนัง และอาจมีการทาด้วยสีแดงจากแร่
เฮมาไทท์ (ภาพที่ 7.2-7.3)
