Page 270 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

บทที 7

ิ กรร อินเดีย: ิ ะอินเดียโบราณ

ัก ณะโดยทั วไ ของ ิ ะอินเดีย

ศาสตราจารย์ มจ.สุภัทรดิศ ดิศกุล ทรงกล่าวไว้ในหนังสือศิลปะอินเดียถึงลักษณะ
1
โดยรวมและกฎเกณฑ์ในการสร้างงานศิลปกรรมอินเดีย ดังนี้
1. ศิลปะอินเดียไม่ได้เป็นศิลปะที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติ ในขณะเดียวกันก็ไม่ใช่

ศิลปะอุดมคติโดยแท้ เพราะเหตุว่าเกิดจากรูปร่างตามธรรมชาติ และไม่ใช่ศิลปะที่ขึ้นอยู่แก่ช่าง
โดยตรง

2. ตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 4-14 ศิลปะอินเดียต้องการที่จะพรรณนาและเล่า
เรื่อง โดยมักแสดงเป็นภาพสลักนูนต่ําขนาดยาวหรือภาพเขียนบนผนังขนาดใหญ่ ประกอบด้วยบุคคล

จํานวนมาก ชั้นต้นแสดงความรู้สึกทางด้านชีวิตประจําวันมากกว่าความรู้สึกทางศาสนา ศิลปะในช่วง
พุทธศตวรรษที่ 10 จัดได้ว่าเป็นศิลปะที่งามที่สุดแบบหนึ่งของโลก

3. ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 13 ศิลปะอินเดียเริ่มสร้างตามกฎเกณฑ์ และมีรูปร่าง

แข็งกระด้างไม่มีชีวิตจิตใจ ประติมากรรมเดี่ยว ๆ เข้ามาแทนที่ภาพสลักเล่าเรื่องในสมัยก่อน ภาพเทพ
เจ้าเริ่มมีเศียรและกรเพิ่มขึ้น รสนิยมในการแสดงภาพเล่าเรื่องปราก อยู่แต่เฉพาะในภาพเขียนเล็ก ๆ

แบบมุสลิมในราวพุทธศตวรรษที่ 18-19

2
ก เกณ ใน ิ กรร อินเดีย
1. เชื่อถือในขนบประเพณีโบราณเปรียบเสมือนศาสนา
2. สร้างระบบและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ขึ้น เช่น ระบบวรรณะ การตั้งวีรบุรุษต่าง ๆ

ขึ้น เช่น มหาราช มหาเทพ ตั้งความหมายของท่าทางคือ มุทรา (mudra) และหัสตะ (hasta) เพื่อ
พยายามอธิบายเกี่ยวกับโลกสัณฐาน (โดยเชื่อว่ามนุษยโลกเป็นเช่นเดียวกับเทวโลก)

3. พยายามที่จะนําสิ่งหลายสิ่งเข้าไปยังสิ่งเดียว (แนวคิดเกี่ยวกับอาตมัน พรหมัน

และปรมาตมัน – การที่ตนเองคือ อาตมัน หรือปุรุษ เข้าไปรวมอยู่กับพระเจ้าหรือดวงวิญญาณสากล)
หรือ การรวมสิ่งที่ขัดแย้งหรือเสมอกันเข้าไว้ด้วยกัน (เช่นรูปพระหริหระและอรรธนารีศวร)

1
สุภัทรดิศ ดิศกุล, ศิลปะอินเดีย (กรุงเทพ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2545, พิมพ์ครั้งที่ 4), หน้า 7-8.
2 สุภัทรดิศ ดิศกุล : หน้า 8-20.