Page 622 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 614

จีน
การติดต่อระหว่างจีนกับอินเดียซึ่งแบ่งแยกกันด้วยเทือกเขาหิมาลัย มีมาแล้วตั้งแต่ยุค

หินเก่า เครื่องมือเครื่องใช้ยุคหินเก่าในวัฒนธรรมแถบหิมาลัยมีความคล้ายคลึงกับในจีนและเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้ เช่นเดียวกับรูปแบบการอยู่อาศัยสมัยหินใหม่แถบแคชเมียร์ก็คล้ายคลึงกับในจีน

ในมหากาพย์มหาภารตะและคัมภีร์อรรถศาสตร์ มีการกล่าวถึง “จินะ – Cina” (ที่มา

ของคําว่า China) แสดงว่าอินเดียรู้จักจีนแล้ว (ซึ่งน่าจะเป็นชาวจีนตอนใต้)

เ ้นทางการติดต่อ
การติดต่อสัมพันธ์ระหว่างจีนและอินเดีย ซึ่งประกอบด้วย 2 กิจกรรมหลัก คือ การค้า

และศาสนาโดยเส้นทางการติดต่อระหว่างอินเดียและจีนนี้มีนักวิชาการกล่าวต่างกันไป เช่น Laufer

เชื่อว่าน่าจะเป็นการติดต่อทางทะเล ขณะที่ Pelliot คิดว่าน่าจะเป็นเส้นทางทางบกผ่านทางพม่า
เ ้นทาง ายไห เส้นทางสายไหมเป็นเส้นทางสําคัญที่เชื่อมต่ออินเดียกับเอเชียกลาง

เอเชียตะวันตก และยุโรป โดยเส้นทางสายไหม (โดยเฉพาะสายใต้) เป็นเส้นทางบกเชื่อมต่อระหว่าง

จีนกับอินเดียทางตะวันตกเฉียงเหนือ
เส้นทางติดต่อระหว่างอินเดียกับจีนมี 3 สายด้วยกัน 2 สายเป็นทางบก อีกสายเป็นทาง
20
ทะเล

เ ้นทางบก - สายแรก ผ่านอาฟกานิสถาน ผ่านฮินดูกูษ ไปถึงแบคเตรีย แล้วผ่านเอเชียกลาง
ไปเขตแดนภาคตะวันตกของประเทศจีน (คือเส้นทางสายไหมเส้นใต้) – จาก

แบคเตรียซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าที่สําคัญ ถนนนําไปยังกป ศะ และหุบเขาคาบุล

เข้าสู่ศูนย์กลางของอาณาจักรกุษาณ คือปุรุษปุระ, ปุษกรวตี และตักศิลา – จาก
ตักศิลา ทางหลวงโมริยะ เชื่อมตะวันตกเฉียงเหนือสู่มถุรา และที่ราบลุ่มแม่น้ําคงคา

21
หรือไปยังอุชเชนและเดคข่าน)
– สายที่สอง ผ่านประเทศพม่าตรงไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน

ทางทะเ - แล่นเลียบชาย ั งอินโดจีนไป ผ่านหมู่เกาะอินดีสตะวันออกตรงไปยังประเทศจีน

20
ผาสุข อินทราวุธ : หน้า 80.
21
Liu, Xinru, Ancient India and Ancient China: Trade and Religious Exchanges AD.1-600 (New Delhi: Oxford
University Press, 1988), pp.26-27.