Page 63 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

55

แผ.นทองดุนนูนจากเมืองศร∑เทพ ? ภาพ “จันทรประภา” และพระวิษณุ
(Guy : 244,145)

อาจกลaาวให7เข7าใจงaาย ๆ ได7วaา แนวคิดเกี่ยวกับพระอมิตาภะ สัมพันธ1กับการนับถือพระ
อาทิตย1 (และพระจันทร1) ที่นaาจะมีกำเนิด (สืบทอด) มาจากการเปsนเทพท7องถิ่นของพวกเอเชียกลาง

และเปsนเทพของพวกมคะ ที่ตaอมาเดินทางเข7าสูaอินเดีย (ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ) แถบคันธาระและ
แคชเมียร1 เชaนเดียวกับกำเนิดของพระไภษัชยคุรุ ที่สัมพันธ1กับพระอาทิตย1และพระจันทร1ที่กลายรaาง

สูaบุคคลธิษฐาน เปsนพระโพธิสัตว1จันทรประภา และสุริยประภา

พระอาทิตย1และพระจันทร1เทพของเอเชียกลางถูกนำมาเปsนบริวารของไภษัชยคุรุและอวโล
กิเตศวรในความหมายของ “ความเปsนนิรันดร1” ดังนั้นจึงอาจชี้ถึงที่มาของแนวคิดทางประติมาน

วิทยาของพระไภษัชยคุรุ หรือ คติความเชื่อเกี่ยวกับไภษัชยคุรุที่พัฒนาขึ้นในเอเชียกลาง

ลักษณะทางประติมานวิทยาของรูปเคารพ: จากนามธรรม (คัมภีร1) สูaรูปธรรม
เมื่อเปXนพระโพธิสัตวCพระไภษัชยคุรุทรงตั้งปณิธานไว+ในการรักษาโรคทั้งปวง พระองคCได+รับ

การบูชาเพื่อสุขภาพที่ดีและความมีอายุยืนยาว ลักษณะทางประติมานวิทยาของพระไภษัชยคุรุที่เรา
รู+จักกันโดยทั่วไป (ซึ่งส.วนใหญ.เปXนที่นิยมอยู.ในเอเชียตะวันออก ได+แก. จีน ญี่ปุZน เกาหลี เนปาล และ

ธิเบต) จะพบว.า ลักษณะหลักของพระไภษัชยคุรุทรงฉลองพระองคCแบบนักบวช ประทับนั่งขัดสมาธิ