Page 60 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

52

บริวารของไภษัชยคุรุ บางครั้งได+รับการเรียกว.า สุริยไวโรจนะ และจันทรไวโรจนะ “ไวโรจนะ”

นั้น เปXนชื่อของหิน (ในภาษาสันสกฤต) ส.วนในภาษาเปอเซีย หมายถึง เทอคอยซC (turquoise) อัญมณี

สีฟüา-ฟüาอมเขียว (พลอยสีขี้นกการเวก) เทอคอยซCที่มีคุณภาพดีที่สุด มาจากภูเขาแถบนิษปูรC (Nishapur)
ในจังหวัดคุรสาน (Khurasan) ของอิหร.าน

ดังนั้นคำวaา นีลกาย จึงเปsนตัวชี้วaา ดินแดนอินโด-อิเรเนียน อาจเปsนดินแดนซึ่งไภษัชยคุรุ-

ไวฑูรยประภา ซึ่งมีกายสีไพฑูรย1 ได7พัฒนาขึ้น (Chandra, 2012: 104) ในประเด็นนี้ผู+เขียนมีความเห็น
สอดคล+องกับ Prof. Chandra ที่กล.าวว.า ไภษัชยคุรุอาจมีกำเนิดหรือพัฒนามาจากดินแดนแถบนี้

นิยายปรัมปราเกี่ยวกับการรักษาโรค (medical lore) ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย

สามพะ (Sanba) โอรสของกฤษณะ ปZวยด+วยโรคเรื้อน สุริยเทพได+แนะนำให+เดินทางไปยัง

ศากทวีป (Sakadvipa) ซึ่งเปXนที่อยู.ของนักบวชชาวมคะ (Maga) ผู+นับถือสุริยเทพและเปXนแพทยCผู+
ยิ่งใหญ. สามพะทรงครุฑและเดินทางไปยังดินแดนดังกล.าว เขาได+เลือกมคะสามตระกูลเดินทางกลับไป

ยังอินเดีย และได+สร+างศาสนสถานสำหรับพวกเขาที่ “มิตรวนะ” (Mitravana) บนฝà§งแม.น้ำจันทรภาคา
(Candrabhaga) (ปàจจุบันคือแม.น้ำเฉหนับ Chenab สาขาของสินธุ) ใน “ภควต-ปุราณะ” พวกเขา

ได+รับการกล.าวถึงในนาม “โภชกะ” (Bhojaka) ซึ่งภาษาอิหร.าน bo หมายถึง ผู+รักษา หรือในภาษา

สันสกฤต คือ bhisak – เภษัช = แพทยC
ชื่อ “มิตรวนะ สัมพปุระ” (Mitravana Sambapura) และ “กัสยปปุระ” (Kasyapapura)

ปàจจุบันคือ เมืองมุลตัน (Multan) สิ่งนี้แสดงให+เห็นว.าพวกมคะแห.งเมืองศากทวีป เปXนแพทยC

ผู+เชี่ยวชาญแม+แต.โอรสของกฤษณะยังได+รับการรักษาจากพวกมคะที่มาจากเมืองนี้ (ซึ่งหมายถึงดินแดน
ทั้งหมดทางตะวันออกเฉียงเหนือของอิหร.าน โดยเฉพาะอย.างยิ่งในดินแดนเฮลมัน (Helmand))

(Chandra, 2012: 104)
เปXนที่ทราบกันแล+วว.า ตักศิลาเปXนศูนยCกลางของการศึกษาวิชาแพทยC ชีวก แพทยCประจำ

พระองคCพระพุทธเจ+าก็ได+ทำการศึกษาวิชาแพทยCที่นี่เปXนเวลาถึง 7 ปê และได+ทำการรักษาพระเจ+า

พิมพิสารและพระเจ+าอชาตศัตรู ตักศิลาเปXนส.วนหนึ่งของคันธาระ อาตรียะ (Atreya) อาศัยอยู.ที่นี่ในช.วง
550 ปêก.อนคริสตกาล เขาได+เขียนตำราอายุรเวท และใน จรกะ-สังหิตา ก็มีการกล.าวถึงท.าน “อาตรียะ”

ว.าชื่อของท.านนั้นตั้งตามชื่อทางฝZายบิดา Atri อาจมีรากฐานมาจากศัพทCกรีก ที่มีความหมายว.า
“อากาศ” (ether) ซึ่งมาจากศัพทCที่แปลว.า “เผาไหม+” (burn)

ดังนั้น Atri อาจเปXนพวกบูชาไฟและมีความสัมพันธCกับอิหร.าน ซึ่งศัพทCที่มีความหมายถึง “ไฟ”

ในคัมภีรCอเวสตะ คือ atar นั่นหมายความว.า ท.านอาตรียะที่มีความรู+ความชำนาญทางการแพทยC อาจมี
เชื้อสายมาจากพวกมคะหรือพวกบูชาไฟ ในที่นี้จึงชี้ให+เห็นถึงความสัมพันธCของชาวมคะ (ผู+บูชาไฟ) ที่มี

ถิ่นอาศัยเดิมแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอิหร.านกับการรักษาโรค และอาจเปXนต+นกำเนิด (ที่มา)

ของวิชาความรู+ทางการแพทยCในอินเดีย (โดยเฉพาะทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือ หรือ ตักศิลา) ดังที่เรา