Page 86 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

78

- จารึกจากธรรมราชิก สถูป (Marshall, 1975: 288) เปLนจารึกบนเปลือกไม-คล-ายกับจารึกที่

โจวเลียน พบใกล-กับโครงกระดูกมนุษยPที่สันนิษฐานว0าถูกฆาตกรรมจากพวกฮั่นขาวที่เข-ามา

รุกรานช0วงปลายคริสตศตวรรษที่ 5 เนื้อหาและข-อความในจารึก เช0น คำว0า “มหายาน”
เหตุวาทิน และกุศลมูล เปLนหลักฐานอย0างดีที่แสดงให-เห็นร0องรอยของพุทธศาสนาใน

ดินแดนนี้

- จารึกแผ0นทองแดงจากกาลวัน (Kalawan) จารึกด-วยอักษรขโรษฐี แสดงให-เห็นถึงการมีอยู0
ของพุทธศาสนานิกายสรรวาสติวาทในเมืองตักศิลา ข-อความในจารึกกล0าวถึงการ

ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุในสถูปที่ Chadasila โดยการยอมรับซึ่ง(พุทธศาสนานิกาย)

สรรวาสติวาท และขอให-ได-พบพระนิพพาน (Marshall, 1975: 327)

ธรรมราชิกสถูป

เปLนสถูปที่มีอายุเก0าสุดและมีขนาดกว-างใหญ0ที่สุด เชื่อกันว0าธรรมราชิกสถูปสร-างขึ้น
ครั้งแรกตั้งแต0สมัยพระเจ-าอโศกเพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ และมีการบูรณะปฏิสังขรณPและ

สร-างเพิ่มเติมในชั้นหลังหลายสมัย แต0รูปทรงดั้งเดิมขององคPสถูปก็ไม0เปลี่ยนแปลง (Beguin, 2009:209)

ภาพถ0ายทางอากาศธรรมราชิกสถูป พุทธศตวรรษที่ 3 – 10
(ที่มา: Tissot, 1987: 64)

สังฆารามเจาเลียนหรือโจวเลียน (Jaulian) ในเมืองตักศิลา

อยู0ในสมัยกุษาณะตอนปลาย ตั้งอยู0บนเนินเขาที่มีความสูงจากพื้นที่โดยรอบประมาณ
90 เมตร ประกอบด-วยสถูปและวิหาร ศาสนสถานประกอบด-วยลานสถูป 3 ลาน เรียงลดหลั่นกัน สถูป

ประธานบนลานชั้นบน สร-างขึ้นสมัยกุษาณะราวคริสตศตวรรษที่ 2 (พุทธศตวรรษที่ 7) ที่ลานชั้นนี้ได-พบ

สถูปจำลองบรรจุพระสารีริกธาตุด-วย (จิรัสสา คชาชีวะ, 2548: 88-89)