Page 81 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ
P. 81
73
เช0น สุวรรณประภาสสูตร และ โพธิสัตวภูมิ (Bodhisattvabhumi) แต0พบไม0มากนักใน
เอเชียกลาง เขียนด-วยอักษรคุปตะ (ตัวตรง) กำหนดอายุได-ราวคริสตPศตวรรษที่ 7
- ชิ้นส?วนคัมภีร;ที่เกี่ยวข)องกับการแพทย; ในเอเชียกลาง ได-พบชิ้นส0วนตำรายาและตำรา
เกี่ยวกับการแพทยPจำนวนไม0น-อย เปLนตำราที่ใช-อยู0ในพื้นที่นั้นในช0วงคริสตศตวรรษที่ 4-8
โดยเฉพาะอย0างยิ่งกลุ0มคัมภีรPซึ่งพบในสถูปโบราณ ที่เมืองกุฉา (ปTจจุบันอยู0ในส0วนสะสม
ของโบเวอรP (collection of Bower)) เปLนตำรายาและการรักษาโรค การทำนายโชคชะตา
และมหามยุรี วิทยาราชญี ซึ่งเปLนการรักษาโดยใช-มนตรPคาถา (spell& charm) ในการ
รักษาผู-ที่ถูกงูกัด (Fragments of Medical Texts in Central Asia (Saha, 1970: 102)
ในเอเชียกลางยังพบคัมภีรPเกี่ยวกับการแพทยPอื่น ๆ ด-วย เช0น ชีวกปุสตกะ (Jivakapustaka)
และ สิทธสระ (Siddhasara) เปLนต-น
จากนี้ขอยกตัวอย0างแหล0งโบราณคดีสำคัญ ๆ ตลอดจนร0องรอยของคัมภีรPในพุทธศาสนาที่ได-พบ
ในดินแดนเอเชียกลาง เพื่อแสดงให-เห็นถึงความเจริญรุ0งเรืองของพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย0างยิ่งช0วงต-น
คริสตกาล โดยเริ่มตั้งแต0ดินแดนคันธาระทางตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดียก0อนที่จะเข-าสู0เอเชียกลาง
แคว)นคันธาระ
เปLนที่ทราบดีว0าดินแดนคันธาระแถบภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดียเคยเจริญรุ0งเรืองมาแต0
อดีตตั้งแต0ยุคหัวเลี้ยวประวัติศาสตรP (อารยธรรมลุ0มแม0น้ำสินธุ) ก0อนการเข-ามาของพวกอารยัน และ
เจริญรุ0งเรืองเรื่อยมาโดยเฉพาะอย0างยิ่งในช0วงประวัติศาสตรPตอนต-นของอินเดีย อาจเนื่องจากที่ตั้งทาง
ภูมิศาสตรPที่เหมาะสม โดยมีช0องเขาไคเบอรPเปLนช0องทางผ0านที่สำคัญของอารยธรรมและวัฒนธรรมจาก
ทางตะวันตก
ปากีสถาน (Pakistan)
เปLนที่ทราบกันโดยทั่วไปว0าดินแดนปากีสถาน (ปTจจุบัน) ซึ่งตั้งอยู0ทางตะวันตกเฉียงเหนือของ
ประเทศอินเดีย เดิมเปLนส0วนหนึ่งของแคว-นคันธาระในอินเดียโบราณ เปLนแหล0งโบราณคดีสำคัญ
โดยเฉพาะอย0างยิ่งในส0วนที่เกี่ยวกับเรื่องราวของพุทธศาสนา เนื่องจากเปLนดินแดนแห0งแรกที่เกิดการ
สร-างพระพุทธรูปขึ้น ดินแดนคันธาระเปLนที่ตั้งของช0องเขาไคเบอรP (Kyber Pass) ซึ่งเปLนช0องทางผ0านที่
สำคัญของวัฒนธรรมจากทางตะวันตกเข-าสู0ดินแดนทางตะวันออก (และในทางกลับกัน) รวมถึงการเข-า
มาของชาวอารยันซึ่งเปLนเจ-าของวัฒนธรรมยุคพระเวทของอินเดีย ตั้งแต0ราว 1,000 ป]ก0อนคริสตกาล
เปLนอย0างน-อย
