Page 80 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

72

คัมภีรPพุทธศาสนาที่พบในเอเชียกลางที่มีอายุเก0าสุด น0าจะเปLนชิ้นส0วนของ “อาคม” ซึ่งคงถูก

นำเข-ามาโดยพระหรือพ0อค-าชาวอินเดียจากคันธาระและแคชเมียรP โดยเฉพาะอย0างยิ่งในสมัยของ

พระเจ-ากนิษกะ ซึ่งขณะนั้นทางตอนเหนือและตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดียพุทธศาสนานิกายสรรวา
สติวาทเปLนที่นิยมเปLนอย0างมาก

ตัวอย?างชิ้นส?วนคัมภีร;ที่พบในเอเชียกลาง ได)แก?
- ชิ้นส?วนคัมภีร;มหาวัสดุ ของนิกายมหาสังฆิกะ

- ชิ้นส?วนคัมภีร;ทิวยาวทาน เรียบเรียงขึ้นหลังมหาวัสดุเล็กน-อย ราว ค.ศ. 200-350 และ
แปลเปLนภาษาจีนในป] ค.ศ. 265 ผู-แปลทิวยาวทานนำเรื่องราวส0วนใหญ0มาจากวินัยปâฎก

ของนิกายมูลสรรวาสติวาท

- ชิ้นส?วนวินัยปSฎก ในเอเชียกลางพบไม0มากนัก และน0าจะเปLนของนิกายสรรวาสติวาท หรือ
ธรรมคุปตะ เราได-พบชิ้นส0วนคัมภีรPนี้ที่กิลกิต ซึ่งในคัมภีรPนั้นประกอบด-วยบทต0าง ๆ รวม

14 บท ในจำนวนนั้นที่น0าสนใจ คือ “ไภษัชยวัสดุ และ จีวรวัสดุ” (Saha, 1970: 65)
(ซึ่ง มูลสรรวาสติวาทวินัยนี้ พบในธิเบต เช0นกัน (เรียก “ทุรวา) ในส0วนแรกที่เรียกว0า วินัย

วัสดุ ปรากฏบทที่มีชื่อว0า ไภษัชยะ และจีวร เช0นกัน)

จากรายงานของฟาเสียนและเสวี้ยนจัง แสดงให-เห็นอย0างชัดเจนว0าในช0วง คริสตศตวรรษที่ 5-7
พุทธศาสนานิกายสรรวาสติวาทเจริญรุ0งเรืองอยู0ในเอเชียกลางและจีน

- ชิ้นส?วนคัมภีร;สัทธรรมปุณฑริกสูตร ได-พบจำนวนมากในเอเชียกลาง Winternitz เชื่อว0า

อายุของคัมภีรPนี้น0าจะเขียนขึ้นตั้งแต0ราว ค.ศ. 150 ( หรือกล0าวอย0างกว-าง ๆ ตั้งแต0
คริสตศตวรรษที่ 2 หรือพุทธศตวรรษที่ 7) ฉบับแปลเปLนภาษาจีนมีถึง 8-9 สำนวน ฉบับ

เก0าสุดอายุ ค.ศ. 286 เปLนของ ธรรมรักษP ซึ่งเปLนชาวยู-ชิหP เกิดที่กังสู ฉบับที่สำคัญคือ ฉบับ
ที่แปลโดยกุมารชีพแห0งกุฉา สำนวนที่สาม ค.ศ. 601 เปLนของชญานคุปตP และธรรมคุปตP

ซึ่งเปLนชาวอินเดีย และสำนวนนี้ได-รับการแปลเปLนภาษาเนปาลด-วย (Saha, 1970: 75)

- ชิ้นส?วนคัมภีร;ปรัชญาปารมิตา (อัษฏสาหสรีกะ) น0าจะเปLนฉบับแรกที่แสดงถึงคำสอนแบบ
มหายาน

- ชิ้นส?วนธารณีมนตร; ซึ่งปรากฏอยู0ในคัมภีรPสัทธรรมปุณฑริกสูตร บทที่ 21 ซึ่งกล0าวถึง
ไภษัชยราช โพธิสัตวP ขอเวทมนตรPคาถาจากคุรุเพื่อที่จะได-รับความคุ-มครองจาก “ธรรม

ผาณกะ (Dharmaphanaka) หมายถึง ผู-สาธยายมนตรP หรือผู-ปกปTกรักษาคัมภีรP” คุรุได-ทำ

การสาธยายมนตรPทันใดหลังจากนั้น หัวหน-าอสูรก็ได-ปรากฏตัวขึ้นต0อหน-าคุรุ และให-สัญญา
ว0า พวกเขาจะปกปTกรักษาธรรมผาณกะ และรักษาคัมภีรPนี้ไว- นี่แสดงให-เห็นว0าธารณีมนตรP

นี้มีจุดประสงคPหลักเพื่ออนุรักษPคัมภีรPสัทธรรมปุณฑริกนี้ (Saha, 1970: 92) ธารณีมนตรP

ลักษณะนี้ซึ่งเปLนที่นิยมในช0วงคริสตศตวรรษที่ 4 -8 ปรากฏในคัมภีรPมหายานหลายเล0ม