Page 195 - วัชรยานยันตระ
P. 195
จารึกที่ปราสาทบันทายฉมาร์
ปราสาทบันทายฉมาร์เป็นปราสาทที่มีความส าคัญมาก
หลังหนึ่งที่แสดงให้เห็นร่องรอยของวัชรยานตันตระในกัมพูชาในสมัยของ
พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ได้พบจารึกหลายหลัก ส่วนใหญ่เป็นจารึกสั้น ๆ ซึ่ง
กล่าวถึงชื่อเทพที่ประดิษฐานอยู่ในเทวาลัย หรือบางครั้งปรากฎชื่อผู้อุปถัมภ์
หรือผู้สร้างรูปเคารพด้วย เช่น หลักหนึ่งกล่าวว่า “กมรเตงชคัต ศรีวิชยเทวะ
รูป(ะ) กมรเตง อัญ ศรี วิชยวรรธนะ ราชะปุตระ” หมายถึง “เทพวิชยเทวะ”
ซึ่งประดิษฐานอยู่ในเทวาลัย ได้รับการสลักขึ้นโดยความอุปถัมภ์ของ
“วิชยวรรธนะ” ราชโอรสองค์หนึ่งของกษัตริย์ จารึกสั้นๆ บนภาชนะดินเผา
ขนาดเล็กซึ่งอาจพบที่บันทายฉมาร์กล่าวถึงการถวายสิ่งของแด่เทพที่ชื่อ
“ไตรโลกนาถะ”
ในขณะที่จารึก K. 227 บนกรอบประตูที่ปราสาทบันทายฉมาร์
ซึ่งเป็นจารึกที่มีชื่อเสียง เป็นจารึกขนาดยาวภาษาเขมรโบราณ มีการ
กล่าวถึงชื่อเจ้าชาย “ศรี ศรีนทรเทวะ” และชื่อเทพหลายองค์ที่ระบุว่าเป็น
บริวารของเจ้าชาย ส่วนจารึก K. 1311 ซึ่งข้อความส่วนใหญ่เป็นภาษา
สันสกฤต ระบุ พ.ศ. 1759 กล่าวถึงนักบวชชื่อ “มธุเรนทระ” ผู้พบเห็น
“ดวงไฟ” ร่วงหล่นมาจากสวรรค์ ในรัชสมัยของ “พระเจ้าศรีชยวรมัน” ขอให้
“สิ่งประหลาด” ที่พบเห็นนี้น าผลบุญกุศลมายัง “ผู้ปกครองทั้งสอง” และ
ครอบครัวของมธุเรนทระ (Jacques, 2015: 141-145)
4.3.2 ศาสนสถาน
ก่อนหน้ารัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งนับถือพระพุทธศาสนา
มหายานและวัชรยานตันตระ มีการสร้างพุทธสถานไม่มากนัก เนื่องจาก
กษัตริย์มีการนับถือศาสนาฮินดูเป็นศาสนาหลัก มีบางรัชสมัยเท่านั้นที่มี
หลักฐานที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่ากษัตริย์ทรงสนพระทัยในพุทธศาสนา
ดังที่ได้กล่าวไปแล้ว แต่พระพุทธศาสนาก่อนหน้ารัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
185
