Page 280 - วัชรยานยันตระ
P. 280
ภาพขยายบุคคลกลางภาพทับหลังเหนือประตูห้องครรภคฤหะด้านทิศเหนือ
ของปราสาทประธาน ปราสาทหินพิมาย
Conti ผู้ท าการศึกษาประติมานวิทยาที่ปราสาทหินพิมายสรุปว่า
ที่พิมายลัทธิตันตระได้ถูกน ามาเผยแพร่ พระจักรสังวระและพระอักโษภยะใน
นามของศรีสมาชะและเทพ-เทพีทั้งหลายที่ล้อมรอบ เป็นปรากฏกาย 2
รูปแบบที่ต่างกันแต่มาจากแนวคิดเดียวกันของตันตระ คือการรวมกันของ
กาย วาจา และใจ และการเปลี่ยนกายที่รวมกันเป็นหนึ่งเดียวแล้วนี้ไปสู่ความ
เป็นพุทธ ในขณะที่คุหยสมาชตันตระและจักรสังวรตันตระ ดูเหมือนไม่ได้รับ
ความนิยมนักในหมู่ชาวพุทธในกัมพูชาในสมัยต่อมา แต่เหวัชระตันตระและ
มารดาแห่งตันตระ (mother tantra) ซึ่งให้ความส าคัญกับโยคินีได้เข้ามา
แทนที่ ภายใต้การน าของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (Conti, 2004: 392)อย่างไรก็
ตาม ไม่ว่าการตีความภาพสลักบนทับหลังทั้งสองชิ้นจะเป็นไตรโลกยวิชยะ
หรือสังวระ กับวัชรสัตว์หรืออักโษภยะก็ตาม ก็ล้วนแต่แสดงถึงแนวคิดตาม
ความเชื่อในนิกายวัชรยานตันตระทั้งสิ้น การตีความรูปเคารพในนิกาย
วัชรยานตันตระไม่ใช่เรื่องง่าย ดังที่ได้กล่าวมาแล้วว่าในคัมภีร์ทางประติมาน
270
