Page 281 - วัชรยานยันตระ
P. 281
วิทยาของวัชรยานตันตระแต่ละเล่มอาจมีความแตกต่างกัน ซึ่งอาจขึ้นอยู่กับ
ช่วงเวลาในการแต่งคัมภีร์นั้นๆ ดังที่มีผู้ที่ท าการศึกษาพัฒนาการของรูป
เคารพตันตระไว้และได้กล่าวว่า การสร้างรูปเคารพของวัชรยานตันตระ
ขึ้นอยู่กับพัฒนาการของแนวคิดในแต่ละช่วงเวลา (และขึ้นอยู่กับคัมภีร์)
ในที่นี้อาจพอสรุปได้ว่า ปราสาทหินพิมายน่าจะสร้างขึ้นตามคติ
และแนวคิดวัชรยานตันตระที่แพร่หลายอยู่ในกัมพูชาและภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือของไทยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 ในขณะที่ Conti ได้
สรุปผลการศึกษาของเธอว่า ที่ปราสาทหินพิมายแสดงให้เห็นร่องรอยของ
วัชรยานตันตระที่เจริญอยู่ในกัมพูชาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15 เทพที่ปรากฏ
ที่พิมาย เช่น วัชริน/วัชรปาณี ไตรโลกยวิชยะ และพระพุทธรูปนาคปรก เป็น
เทพที่มีบทบาทส าคัญ ในขณะที่รูปเคารพของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรและ
เทพีปรัชญาปารมิตายังมีบทบาทน้อย แต่รูปเคารพทั้งสองจะมีบทบาท
โดดเด่นในอีกราว 80 ปีต่อมา
แหล่งโบราณคดีเนินทางพระ ต าบลบ้านสระ อ าเภอ
สามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี
เป็นแหล่งโบราณคดีอีกแห่งหนึ่งที่มีผู้ท าการศึกษาและ
ตีความว่าน่าจะเป็นแหล่งโบราณคดีที่สัมพันธ์หรือแสดงให้เห็นถึงร่องรอย
ของวัชรยานตันตระในวัฒนธรรมเขมรที่พบในประเทศไทย เนินโบราณสถาน
ซึ่งตั้งอยู่กลางที่ราบลุ่มระหว่างแม่น ้าท่าคอยทางทิศตะวันตก กับแม่น ้า
สุพรรณบุรีทางทิศตะวันออก ถูกขุดท าลายจนเหลือเพียงเนินดินรูปสี่เหลี่ยม
กว้างยาว 50 เมตร ต่อมากรมศิลปากรได้ท าการขุดค้นพบโบราณวัตถุซึ่ง
ั้
แบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทคือ ประติมากรรมศิลา ประติมากรรมปูนปน และ
ส าริด (พระพิมพ์) ซึ่งมีทั้งประติมากรรมในพุทธศาสนาและศาสนาฮินดู (พระ
วิษณุตรีวิกรม,พระคเณศ) จากการศึกษาโบราณวัตถุเหล่านี้แล้วส่วนใหญ่
271
