Page 30 - วัชรยานยันตระ
P. 30
สัญลักษณ์ แทนสรรพสิ่งในเชิงบุคคลธิษฐำนด้วยรูปเทพต่ำงๆ หรือ
สัญลักษณ์แทนเทพนั้นๆ เช่น อำวุธ อักขระ ธำรณีมนตร์ เป็นต้น” (ผำสุข
อินทรำวุธ, 2543: 10) ซึ่งผู้ปฏิบัติหรือผู้เลื่อมใสจะใช้เป็นสื่อในกำรเข้ำถึงและ
กำรรวมเข้ำกับเทพนั้นๆ
ทั้งนี้ อำจสรุปภำพรวมของ “มณฑล” ได้ว่ำ
- มณฑลเปรียบเสมือนอำณำบริเวณที่ประทับของเทพเจ้ำซึ่ง
อัญเชิญมำในพิธี
- มณฑลคือแผนที่จักรวำล หรือแผนภูมิจักรวำลจ ำลอง
(cosmogram) มักท ำเป็นรูปสี่เหลี่ยม ภำยในและโดยรอบ
ประกอบไปด้วยวงกลมต่ำงๆ แสดงถึงโครงสร้ำงของจักรวำล
- บำงครั้งหมำยถึง แผนภูมิแห่งพิธีกรรม เป็นสัญลักษณ์จ ำลอง
จักรวำล
- เป็นสถำนที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สถิตของเหล่ำทวยเทพ
ั
- ในคัมภีร์นิษปนนโยคัมพรตันตระ, กริยำสมุจจยะ และวัชรำวลี-
นำม-มณฑโลปำยิกำ กล่ำวถึง มณฑลจ ำนวนมำก ซึ่งแต่ละ
มณฑลประกอบด้วยเทพจ ำนวนมำก (Bhattacharyya, 1980:
194)
- มณฑลมีหลำยแบบทั้งในลักษณะของนำมธรรมและรูปธรรม
เช่น มณฑลที่เกิดจำกสมำธิ มณฑลที่ใช้ร่ำงกำยของอำจำรย์
เป็นพื้นฐำนของมณฑล มณฑลที่ใช้กำรเขียนสี ใช้ทรำย หรือ
ใช้ข้ำวสำรย้อมสีในกำรเขียนเป็นรูปมณฑล เป็นต้น
20
