Page 319 - วัชรยานยันตระ

ในสมัยพุกาม จารึกกัลยาณีให้ข้อมูลเกี่ยวกับพุทธศาสนาว่าใน
พุกามมีพระสงฆ์ 4 นิกาย (สุชาติ หงษา, 2550: 104) คือ
1. พระสงฆ์เชื้อสายจากสุธรรมนคร (มอญ)

2. พระสงฆ์ที่เป็นศิษย์ของพระสิวลีมหาเถระ
3. พระสงฆ์ที่เป็นศิษย์ของพระตามลินทมหาเถระ
4. พระสงฆ์ที่เป็นศิษย์ของพระอานันทมหาเถระ
หากกล่าวโดยสรุปจากการประมวลข้อมูลและหลักฐานดังที่ได้
กล่าวมา อาจสรุปถึงพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในประเทศเมียนมาได้ดังนี้

7.2.1 พระพุทธศาสนาเถรวาท
อาณาจักรแรกของเมียนมาโบราณคือ อาณาจักรปยู (พุทธศตวรรษ
ที่ 10 – ต้นพุทธศตวรรษที่ 14) มีเมืองหลวง คือ ศรีเกษตร จากบันทึกของ
นักบวชจีน คือ เสวียนจั้ง (พ.ศ. 1191) และอี้จิ้ง (พ.ศ. 1218) กล่าวว่าเป็น
เมืองที่นับถือพระพุทธศาสนา แหล่งโบราณคดีที่ส าคัญอยู่ที่เมืองโบราณ

(ห)เมาซา(Hmawza) ใกล้เมืองแปร (Prome) หรือที่รู้จักกันในชื่อ
“ถเยเขตตยะ” (Thayekhettaya) จากการศึกษาทางโบราณคดีพบว่า ระหว่าง
พุทธศตวรรษที่ 12 – 13 พุทธศาสนาที่เจริญอยู่ในดินแดนดังกล่าวได้แก่
พุทธศาสนาเถรวาท 2 สกุล คือ เถรวาทที่ใช้ภาษาบาลี และเถรวาทที่ใช้

ภาษาสันสกฤต หรือนิกายสรรวาสติวาท
หลักฐานโบราณคดีเก่าสุดของพระพุทธศาสนาเถรวาทในเมียนมา
ได้แก่ จารึกจากเมืองมวงคุน (Maunggan) ใกล้เมือง(ห)โมซา ซึ่งพบหลาย
ชิ้น โดยจารึกเป็นภาษาบาลีเขียนด้วยอักษรที่มีลักษณะคล้ายอักษรกานา
ฑา-เตเลคู (Kanada-Telegu) หรือที่ฟิโนต์ (Finot) เรียกว่า อักษรกดัมพะ
(kadamba) จากการศึกษาทางอักขรวิทยา ลักษณะของตัวอักษรมีอายุไม่

หลังกว่าพุทธศตวรรษที่ 11 ที่น่าสนใจที่สุด คือ ข้อความในจารึกคัดลอกมา
จากคัมภีร์ภาษาบาลีที่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป เช่น วิภังคะและอังกุตตร

309