Page 16 - วิวัฒนาการของมนุษย์
P. 16
บทที= E : การศึกษาวิวัฒนาการของมนุษย์ 9
เกิดขึ_นแล้วมีการเปลี=ยนแปลงไปอย่างไร หรือประเด็นเรื=องสีผิวนักมานุษยวิทยาสนใจสืบ
สาวว่าสีผิวของมนุษย์คนแรกหรือกลุ่มแรกเป็นสีอะไร และสีผิวอื=นๆ เกิดขึ_นได้ที=ไหน
เมื=อไหร่ อย่างไร และทําไม
การปรับตัว (Adaptation)
นอกจากสนใจเรื=องความหลากหลายและวิวัฒนาการแล้ว นักมานุษยวิทยายังให้
ความสนใจในกระบวนการปรับตัวของมนุษย์ เราอาจกล่าวได้ว่าการปรับตัวเป็นการ
เปลี=ยนแปลงเชิงได้เปรียบ (advantageous changes) ของมนุษย์ หรือกระบวนการปะทะ
สังสรรค์หรือปฏิสัมพันธ์ระหว่างประชากรกลุ่มหนึ=งกับสภาพแวดล้อม ลักษณะทาง
พฤติกรรมหรือชีววิทยาใดก็ตามที=ส่อว่ามีความได้เปรียบ (ไม่ใช่เอาเปรียบ) ที=เกิดขึ_นกับ
มนุษย์ไม่ว่าในฐานะปัจเจกหรือในกลุ่มประชากร เราสามารถเรียกลักษณะดังกล่าวได้ว่า
เป็นการปรับตัว
การปรับตัวของมนุษย์แบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือการปรับตัวทางวัฒนธรรม
(cultural adaptation) และการปรับตัวทางชีววิทยา หรือทางร่างกาย (biological
adaptation)
การปรับตัวทางวัฒนธรรม ได้แก่ การประดิษฐ์หรือผลิตเครื=องมือเครื=องใช้ต่างๆ
เช่น เสื_อผ้าอาภรณ์ อาวุธ ที=พัก วิธีการทําอาหาร ฯลฯ นอกจากนี_การปรับตัวทาง
วัฒนธรรมยังหมายรวมถึงระบบระเบียบสังคม กฎเกณฑ์ต่างๆ ที=มนุษย์สร้างขึ_นมาเพื=อ
พฤติกรรมบางอย่าง เช่น ในบางสังคมวัฒนธรรมมีความเชื=อว่าการมีเพศสัมพันธ์กับ
ผู้หญิงที=เพิ=งคลอดลูกเป็นสิ=งต้องห้าม นักมานุษยวิทยามองว่าความเชื=อดังกล่าวเป็นการ
ปรับตัวในแง่ที=ว่าพฤติกรรมการเว้นการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงระยะหลังคลอดบุตรมีผลต่อ
อัตราการเกิดของประชากร หรือเป็นกลไกในการควบคุมประชากรอย่างหนึ=ง
การปรับตัวทางชีววิทยา เป็นลักษณะวิวัฒนาการทางสรีระศาสตร์ (physiology)
และเกี=ยวข้องกับการเปลี=ยนแปลงระบบเผาผลาญอาหารในร่างกาย (metabolic changes)
ตัวอย่างเช่น เมื=อตัวเราร้อนมากๆ ร่างกายจะมีเหงื=อออก การที=ร่างกายปล่อยเหงื=อออกมา
จะช่วยระบายความร้อนจากร่างกาย การปรับตัวทางชีววิทยายังแสดงออกมาทาง
พันธุกรรมด้วย เช่น ผู้คนที=อาศัยอยู่แถบเส้นศูนย์สูตร มักจะมีผิวสีเข้ม เนื=องจากผิวสีเข้ม
จะช่วยลดหรือป้องกันอันตรายจากรังสีอัลตราไวโอเลต กรณีนี_เป็นตัวอย่างหนึ=งของการ
ปรับตัวทางพันธุกรรมในระยะยาว
