Page 18 - วิวัฒนาการของมนุษย์
P. 18
บทที= E : การศึกษาวิวัฒนาการของมนุษย์ 11
1. กําหนดประเด็นปัญหาที=ต้องการศึกษา
2. ตั_งสมมติฐาน (สามารถตั_งได้มากกว่า 1 สมมติฐาน
3. กําหนดนัยยะและวิธีการเชิงประจักษ์ของสมมติฐาน
4. เก็บรวบรวมข้อมูลที=เหมาะสมกับสมมติฐานด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การ
สัมภาษณ์ สังเกตการณ์ สํารวจ ขุดค้น หรือทดลอง
5. เปรียบเทียบข้อมูลที=เก็บรวบรวมกับนัยยะที=คาดหวัง
6. ปรับแก้ หรือทดสอบสมมติฐานอีกครั_งถ้าจําเป็น
ข้อสรุปจากผลการด้วยวิธีการแบบวิทยาศาสตร์อาจเปลี=ยนแปลงได้เสมอ ถ้ามี
หลักฐาน ข้อมูล หรือวิธีการศึกษาที=น่าเชื=อถือและมีเหตุผลมากกว่า
วิวัฒนาการกับความเป็นวิทยาศาสตร์
เราอาจจะเคยได้ยินนักวิชาการบางท่านกล่าวว่าวิวัฒนาการเป็นทฤษฎีอย่างหนึ=ง
(theory) ไม่ใช่ข้อเท็จจริง (fact) หรืออาจจะได้ยินมาว่าวิวัฒนาการเป็นข้อเท็จจริงอย่าง
หนึ=ง ไม่ใช่ทฤษฎี คําถามก็คือว่าอะไรคือข้อเท็จจริง อะไรคือทฤษฎี
ข้อเท็จจริงหมายถึงปรากฏการณ์ของสิ=งที=เกิดขึ_น หรือ ความจริงที=ประจักษ์ชัด หรือ
เหตุการณ์ที=เป็นจริง (พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน 2543)
หรือหมายถึงความจริงที=สามารถตรวจสอบได้ (a verifiable truth) เช่น โลกกลมเป็น
ข้อเท็จจริง หรือเมื=อเราปล่อยสิ=งของบางอย่าง สิ=งของนั_นจะตกลงสู่พื_น วิวัฒนาการเป็น
ข้อเท็จจริงเพราะสิ=งมีชีวิตได้เปลี=ยนแปลงจากอดีตถึงปัจจุบัน และในอนาคตด้วย ดังจะ
พบว่ามีสิ=งมีชีวิตหลายอย่างที=มีอยู่ในปัจจุบันแต่ไม่มีในอดีต หรือมีสิ=งมีชีวิตหลายอย่างที=มี
อยู่ในอดีตแต่ไม่มีในปัจจุบัน นอกจากนี_สิ=งมีชีวิตบางชนิดแสดงให้เห็นว่าได้เปลี=ยนแปลง
ในลักษณะทางชีววิทยา เช่น ม้าที=ในอดีตเคยมีห้ากีบ ต่อมาเหลือสามกีบ และในปัจจุบัน
มีเพียงกีบเดียว หรือฟันของมนุษย์ในอดีตเมื=อประมาณ 10,000 ปีมีขนาดเฉลี=ยใหญ่กว่า
ฟันของมนุษย์ในปัจจุบัน
ทฤษฎีหมายถึงคําอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆ อาจจะเป็นปรากฏการณ์ทางสังคม
หรือปรากฏการณ์ทางธรรมชาติก็ได้ ทฤษฎีได้มาจากชุดสมมติฐานที=ถูกทดสอบซํ_าแล้ว
ซํ_าเล่าและพบว่าได้ผลเหมือนเดิมทุกครั_งที=ถูกทดสอบ ฉะนั_นวิวัฒนาการจึงเป็นทฤษฎีใน
แง่นี_เพราะหลักฐานจากแหล่งต่างๆ ต่างยืนยันว่าวิวัฒนาการเกิดขึ_นจริง
จากคําอธิบายข้างต้น จึงพอกล่าวโดยสรุปได้ว่า วิวัฒนาการเป็นทั_งข้อเท็จจริงและ
ทฤษฎี อย่างไรก็ตามวิธีการศึกษาแบบวิทยาศาสตร์ในการศึกษาทางมานุษยวิทยาก็มี
ปัญหาและข้อจํากัดอยู่ไม่น้อย เช่น การศึกษาตามสมมติฐานอย่างเคร่งครัดทําให้เราจดจ่อ
อยู่ในเรื=องนั_นเกินไปจนอาจมองข้ามหลักฐานอื=นๆ หรือไม่สนใจในสิ=งที=ไม่คาดหวังว่าจะ
