Page 191 - ครบรอบ 18 ปี สำนักงาน คปภ.

189

นอกจากนี้ ภูมิรัฐศาสตร์ภูมิอากาศท�าให้ประเทศไทยต้องเผชิญ
การแข่งขันด้านทรัพยากรน�า พลังงาน และพื้นที่การเกษตร เช่น การบริหาร
น�าในลุ่มน�าโขงที่มีผลต่อเกษตรกรในไทยตอนบนโดยตรง ขณะที่ฝั ่ งภาคใต้
ต้องรับมือกับภัยพายุเขตร้อนและระดับน�าทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งกระทบต่อธุรกิจ
ประกันภัยพืชผลและทรัพย์สินชายฝั ่ งในภาคเกษตรกรรม โดยจากรายงาน
ของส�านักงานเศรษฐกิจการเกษตร (OAE) ในปี 2567 ระบุว่า ประเทศไทย
มีพื้นที่เกษตรกว่า 64 ล้านไร่ และมีครัวเรือนเกษตรกรกว่า 4.6 ล้านครัวเรือน
โดยพื้นที่ส่วนใหญ่พึ่งพาน�าฝนเป็นหลักและมีความเปราะบางต่อความ
แปรปรวนของฤดูกาล อุตสาหกรรมประกันวินาศภัยไทยจึงมุ่งเน้น
การยกระดับ “ภูมิคุ้มกันทางภูมิอากาศ (Climate Resilience)”
ด้วยการพัฒนาเทคโนโลยีการคาดการณ์อากาศ และการส่งเสริมระบบ
ประกันภัยพืชผลผ่านโครงการประกันภัยพืชผลที่ต้องได้รับความร่วมมือ
จากทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน

ในด้านภัยพิบัติแผ่นดินไหว จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในภาคเหนือ
ปี 2568 ซึ่งมีศูนย์กลางที่จังหวัดเชียงรายและส่งผลกระทบถึงเชียงใหม่
่
และพะเยา (ตาม ภาพที่ 3: จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวในประเทศเมียนมา) (ภาพที 3: จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวในประเทศเมียนมา)
เป็นเครื่องเตือนใจถึงความเปราะบางของโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ที่ไม่
เคยถูกจัดอยู่ใน “เขตเสี่ยงสูง” มาก่อน ขณะเดียวกันพื้นที่กรุงเทพมหานคร
และปริมณฑลเผชิญปัญหาดินอ่อนและการทรุดตัวของพื้นดิน
(Subsidence) ซึ่งส่งผลต่อความมั่นคงของอาคารสูงและโครงสร้าง กล่าวโดยสรุป ภูมิรัฐศาสตร์ของภูมิอากาศไม่เพียงเป็นปัจจัยทาง
พื้นฐาน โดยรายงาน “Natural Hazards in Bangkok v1.0 (AIT, ธรรมชาติ แต่เป็นประเด็นเชิงยุทธศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับระบบประกันภัย
2024)” ระบุว่าพื้นที่ราว 62% ของกรุงเทพฯ มีอัตราการทรุดตัวมากกว่า โดยตรง ทั้งในด้านความเสี่ยง การก�าหนดอัตราเบี้ยประกันวินาศภัย
10 มิลลิเมตรต่อปี ท�าให้เกิดความเสี่ยงต่อระบบประปา รถไฟฟ้า และ การจัดการข้อมูล และการพัฒนาเครื่องมือทางการเงิน เพื่ อรองรับ
โครงสร้างใต้ดิน สถานการณ์นี้ชี้ให้เห็นว่า แม้กรุงเทพฯ จะอยู่ในพื้นที่ ผลกระทบจากภัยธรรมชาติ การสร้างระบบประกันภัยที่มีความยืดหยุ่นและ
ความเสี่ยงต�าด้านแผ่นดินไหว แต่การสั่นสะเทือนจากระยะไกลสามารถ เชื่อมโยงกับข้อมูลภูมิอากาศแบบเรียลไทม์ จึงเป็นภารกิจส�าคัญที่สมาคม
ขยายผลกระทบได้มากกว่าที่คาดคิด หากโครงสร้างอาคารไม่ได้ออกแบบ ประกันวินาศภัยไทย และภาครัฐต้องด�าเนินการร่วมกัน เพื่อให้ประเทศไทย
ตามมาตรฐาน แผ่นดินไหวจึงเป็นภัยที่อุตสาหกรรมประกันภัยต้องให้ สามารถใช้ระบบประกันภัยเป็นกลไกเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจ
ความส�าคัญอย่างมีนัยส�าคัญ โดยเฉพาะการประกันภัยทรัพย์สิน (Property และสังคมในยุคภูมิรัฐศาสตร์ภูมิอากาศได้อย่างแท้จริง
Insurance) และประกันภัยอาคารสูง (High-Rise Building Insurance)
เนื่องจากต้องประเมินความเสี่ยงจากแรงสั่นสะเทือนในพื้นที่ที่เคยถือว่า
ปลอดภัย การทบทวนแบบจ�าลองความเสี่ยงแผ่นดินไหวจึงเป็นสิ่งจ�าเป็น
อย่างยิ่ง โดยสมาคมประกันวินาศภัยไทย อยู่ระหว่างศึกษาแบบจ�าลอง
แผ่นดินไหวประเทศไทย (Thai Earthquake Model) ให้สอดคล้องกับ
ข้อมูลธรณีวิทยาใหม่และมาตรฐานวิศวกรรมอาคาร เพื่อให้บริษัทประกัน
สามารถค�านวณเบี้ยประกันภัยที่สะท้อนความเสี่ยงจริงได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ

ภูมิรัฐศาสตร์ที่เกี่ยวกับปัจจัยทางการเมืองและผลต่อการประกันภัย

ปัจจัยทางการเมืองเป็นองค์ประกอบส�าคัญที่ส่งผลต่อระบบการค้า การลงทุน และการประกันภัย โดยเฉพาะในประเทศที่มีเศรษฐกิจพึ่งพาการส่งออก
อย่างประเทศไทย จากความไม่สงบตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชาในปี 2567–2568 ซึ่งมีการใช้ก�าลังทหารและอาวุธ ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อ
ทรัพย์สินและชีวิตของพลเรือน ทั้งยังส่งผลให้บริษัทประกันภัยต้องพิจารณาความคุ้มครองภัยสงคราม (War Risk Exclusion) อย่างละเอียดมากขึ้น
เนื่องจากกรมธรรม์ประกันภัยมาตรฐานมักไม่ครอบคลุมความเสียหายจาก “การปฏิบัติการทางทหารหรือสงคราม” ตามหลักเกณฑ์ของ ABI Form
แต่ในอีกมิติหนึ่ง สงครามทางการเมืองยังส่งผลต่อการเคลื่อนไหวของเส้นทางการค้าและความเชื่อมั่นนักลงทุน โดยการส่งออกไทยในไตรมาส 2
ปี 2568 ลดลง 4.3% จากไตรมาสก่อนหน้า สาเหตุหลักอาจมาจากความตึงเครียดในภูมิภาคเอเชียและต้นทุนขนส่งทางทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งมีผลโดยตรง
ต่อเบี้ยประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเลและการประกันภัยเรือ (Hull & Machinery) โดยเฉพาะเหตุการณ์ไฟไหม้เรือสินค้าขนาดใหญ่ เช่น กรณี
“เรือ Dali Incident (2567)” ในสหรัฐอเมริกา ที่มีมูลค่าความเสียหายกว่า 3,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ได้จุดประเด็นส�าคัญเรื่องมาตรฐานความปลอดภัย
ของเรือและความเสี่ยงจาก ESG (Environmental, Social, and Governance) ซึ่งท�าให้บริษัทประกันภัยทั่วโลกต้องปรับมาตรฐานการประเมินเรือ
(Vessel Risk Assessment) และเพิ่มเบี้ยในเส้นทางที่มีการใช้พลังงานเชื้อเพลิงคุณภาพต�า