Page 229 - งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ 9
P. 229
งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ ๙
ภาพที่ ๑ สภาพปัจจุบันของเหมืองโบราณที่ภูโล้น
องค์ความรู้จากโครงการดังกล่าวนี้ท�าให้เกิดความเข้าใจทั้งในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี เช่น กระบวนการ
พัฒนาการ และความเชื่อมโยงทางเทคโนโลยีกับกลุ่มวัฒนธรรม และที่เกี่ยวข้องกับสังคม เช่น โครงสร้างการจัดการการ
ผลิต และการเคลื่อนย้ายของโลหะพื้นฐานไปยังชุมชนต่างๆ ที่ชี้ให้เห็นถึงโครงสร้างการแลกเปลี่ยนสิ่งของในช่วงเวลาดัง
กล่าว (ดูอ้างอิงใน Pryce 2008 และ Pryce et al. 2014) และผลของโครงการนี้ยังกระตุ้นการค้นคว้าอย่างต่อเนื่องจนถึง
ปัจจุบัน (ดู สุรพล นาถะพินธุ ๒๕๕๗ และ Pryce 2014) อีกทั้งยังสร้างบุคคลากรส�าคัญในสายงานโบราณโลหะวิทยาของ
ประเทศไทย คือ รองศาสตราจารย์ สุรพล นาถะพินธุ อีกด้วย
การศึกษาทางด้านโบราณโลหะวิทยาเกี่ยวกับการผลิตเหล็กสมัยโบราณที่แหล่งโบราณคดีบ้านดีลัง จังหวัดลพบุรี (Suchitta
1983) และแหล่งโบราณคดีบ้านดงพลอง จังหวัดบุรีรัมย์ (Nitta 1997) โดยงานทั้งสองนี้สร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีการ
ถลุงเหล็กสมัยเหล็กตอนปลาย โดยข้อมูลที่ได้จากการศึกษาที่แห่งนี้ใช้เป็นพื้นฐานความรู้เกี่ยวกับการถลุงเหล็กในเอเชียตะวัน
ออกเฉียงใต้ภาคพื้นแผ่นดินใหญ่ด้วย เช่นเดียวกับกรณีของ TAP (Higham and Thosarat 2011; Higham 2014) นอกจากนี้
ยังเสนอประเด็นของการถลุงเหล็กจากก้อนกรวดศิลาแลง (iron nodule) และผลกระทบของการผลิตเหล็กที่มีต่อสังคมและ
วัฒนธรรมในช่วงเวลาดังกล่าว (Nitta 1996, 1997; ชลิต ชัยครรชิต ๒๕๔๐)
นอกเหนือจากโครงการวิจัยที่ยกตัวอย่างมา ยังมีการศึกษาวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดีที่เกี่ยวข้องกับโลหะอื่นๆอีก
ซึ่งการศึกษาเหล่านี้ได้สร้างองค์ความรู้ส�าคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของโลหะกรรมสมัยโบราณ เทคโนโลยีการผลิต การใช้
งาน และบทบาทของโลหะกรรมกับสังคมวัฒนธรรมสมัยโบราณ ซึ่งกลายเป็นตัวแทนของความรู้ทางด้านโลหะวิทยาสมัย
โบราณที่ถูกอ้างอิงอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน อีกทั้งกลายเป็นตัวอย่างงานศึกษาวิจัยเฉพาะด้านโลหะกรรมสมัยโบราณ
ในประเทศไทยให้แก่นักวิชาการที่สนใจ
๒๒๙
229
