Page 407 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 399

86
สถาปัตยกรรมอินเดียเหนือยุคกลาง มีสกุลช่างที่สําคัญ 3 สกุลช่างคือ
- สกุลช่างโอริสสา (ค.ศ. 750-1250/ พ.ศ.1793)

- สกุลช่างบุนเดลขัน (Bundelkhand) (ค.ศ. 950-1050/ พ.ศ. 1493-1593)
- สกุลช่างคุชราตและราชสถานตอนใต้ (Gujarat and South Rajasthan)

ก ช่างโอริ า
เจริญขึ้นราวคริสต์ศตวรรษที่ 8-13 (พุทธศตวรรษที่ 13-18) ศาสนสถานที่สําคัญปราก อยู่

รอบๆเมืองภูพเนศวรและปูริ

เ อง เน วร (Bhubaneswar) เมืองหลวงใหม่ของแคว้นโอริสสา อยู่ห่างจากเมืองกัลกัตตา
ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ เมืองนี้มีประวัติความเป็นมายาวนาน อย่างน้อยที่สุดหลักฐานทางโบราณคดีในยุคแรก

ที่ปราก ก็คือ จารึกของพระเจ้าอโศกที่เธารี (Dhauli) ซึ่งอยู่ห่างจากภูพเนศวรไปทางใต้ราว 8 กิโลเมตร

เมืองภูพเนศวรประกอบด้วยศาสนสถานกว่าร้อยแห่ง อยู่ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8-13
(พุทธศตวรรษที่ 13-18)

สถาปัตยกรรมที่เมืองภูพเนศวรแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม คือ 87
- รุ่นแรก ตัวอย่างเช่น ปรศูราเมศวร

(Parasuramesvara), เคารี-ศังกรคเณศ (Gauri-Sankara-

Ganesa), ไวตัล เดย (Vaital Deul), มารกัณเฑเยศวร
(Markandeyesvara), มุกเตศวร (Muktesvara), เคารี

(Gauri)

- รุ่นหลัง เช่น ราชรานี (Rajarani),
พรหเมศวร (Brahmesvara), ลิงคราช (Lingaraja), ปรรวตี

(Parvati), เทวาลัยเล็กๆ ที่อยู่โดยรอบเทวาลัยลิงคราช

เทวาลัยอนันต-วสุเทวะ (Ananta-Vasudeva) และ จิตกรรนิ
(Chitrakarni)

86
Basham : p. 361.
87
Mitra, Debala, Bhubaneswar (Archaeological Survey of India, 1996), p. 27.