Page 406 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 406
โบราณคดีอินเดีย | 398
า ตยกรร บบอินโด-อารยัน หร อ บบอินเดียเหน อ
แบบอินโด-อารยัน หมายถึงรูปแบบสถาปัตยกรรมที่พัฒนาขึ้นในดินแดนที่เคยถูก
ครอบครองโดยพวกอารยันซึ่งเป็นลักษณะผสมระหว่างชนเผ่าต่าง ๆ ชนพื้นเมือง และพวกที่อพยพเข้า
มา
ลักษณะเด่นของสถาปัตยกรรมแบบนี้คือ หอ ง หร อ ิขร หรือที่เรียกว่า วิ าน
(vimana) มีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสและมีหลังคาโค้งสูง ไม่แบ่งเป็นชั้น ๆ ไม่มีส่วนด้านหน้าอาคาร
(กันสาด) เหมือนแบบดราวิเดียน ส่วนยอดโค้งสูงขึ้นไปสู่ยอดและประดับด้วยอ า กะ ที่มีรูปร่าง
คล้ายผลมะเฟ อง และมียอดแหลมข้างบน ต่อมารูปร่างของศิขรนี้จะเรียวขึ้นและมักจะมีรูปจําลอง
อาคารนี้ประดับอยู่ตามด้านต่าง ๆ
สถาปัตยกรรมแบบนี้พบมากในแคว้นโอริสสา รัฐมหาราษฎร์ และทางตะวันตกของ
แคว้นเบงกอล แต่ก็ยังพบทางอินเดียใต้ด้วย เช่นที่ ไอโหเล
กําเนิดของ ิขร
ิขร – หลังคารูปโค้งสูง อาจมาจากรูปแบบของหลังคารูปโดมของกระท่อมที่พักอาศัย
ในอินเดียภาคตะวันออกและภาคกลาง หรือพัฒนามาจากสถูปในพุทธศาสนาซึ่งยืดสูงขึ้น หรือพัฒนา
มาจาก “รถะ (รถ)” ที่ใช้ประดิษฐานเทวรูปในขบวนแห่เมื่อมีการประกอบพิธีกรรม (ภาพที่ 8.158)
า ที 8.158 ิขรร บบต่าง ใน า ตยกรร บบอินเดียเหน อ
ที า: (Brown 1976, pl.xxxvii)
ศาสนสถานเก่าสุดในอินเดียเหนือและอินเดียภาคกลางอยู่ในสมัยคุปตะ อายุราวค.ศ. 320-650
(พ.ศ. 563-1193) เช่นที่ สาญจี ติควะ, ที่ภูมาระ ในมัธยประเทศ และที่เทวครหะ ในอุตตรประเทศ เป็นต้น
