Page 110 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

102

รูปแบบและแนวคิดทางพุทธศาสนาในเอเชียกลาง

จากหลักฐานที่กล0าวมา แสดงให-เห็นว0าพุทธศาสนาในเอเชียกลางมีปรากฏทั้ง 2 รูปแบบ โดยที่

ในช0วงต-นปรากฏหลักฐานของพุทธศาสนาแบบหินยาน (ที่ใช-ภาษาสันสกฤต) หรือนิกายสรรวาสติวาท
ตามเส-นทางสายใต- ต0อมาจึงปรากฏหลักฐานของพุทธศาสนามหายานและวัชรยานตันตระ

(ราวคริสตศตวรรษที่ 7-8) ตามเส-นทางสายแพรไหมสายเหนือ

แนวคิดหรือปรัชญาทางพุทธศาสนาโดดเด?นที่ปรากฏพัฒนาการขึ้นในดินแดนเอเชียกลาง
ได)แก? แนวคิดเกี่ยวกับพุทธเกษตร (Pure Land (Paradise) ซึ่งประกอบด-วย

1) พุทธเกษตรของพระพุทธเจ-าศากยมุนี (Sakyamuni)
2) พุทธเกษตรของพระพุทธเจ-าอมิตาภะ (Amitabha)

3) แนวคิดเกี่ยวกับสวรรคPของพระเมตไตรยะ การนับถือพระเมตไตรยะ (ในฐานะพระพุทธเจ-า

ในอนาคตและในฐานะพระโพธิสัตวP) นี้ปรากฏอย0างชัดเจนในดินแดนเอเชียกลางตั้งแต0
ในช0วงต-นๆ (ดูเพิ่มเติมใน Kachachiva, 2001) ต0อมาเมื่อแนวคิดเกี่ยวกับสวรรคPของ

พระพุทธเจ-าและพระโพธิสัตวPตามแนวคิดมหายานแพร0หลายทั่วไป สวรรคPของเมตไตรยะ
(Pure Land or Paradise of Maitreya) ก็ปรากฏทั่วไปเช0นกัน

4) พุทธเกษตรของพระพุทธเจ)าไภษัชยคุรุ (Bhaisajyaguru)

นอกจากนี้ยังปรากฏความเชื่อเกี่ยวกับพระโพธิสัตวPต0าง ๆ ได-แก0 เมตไตรยะ มัญชูศรี สมันตภัทร
กษิติครรภP

ภาพเขียนแสดงแนวคิดเกี่ยวกับสวรรคP (ดินแดนศักดิ์สิทธิ์) ที่ถ้ำบาเซลิก
(ที่มา: Gaulier, 1976: pl.50 a, b)