Page 111 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ
P. 111
103
คัมภีร;พุทธศาสนาในเอเชียกลาง
ในคริสตศตวรรษที่ 5-6 (พุทธศตวรรษที่ 10-11) พุทธศาสนาได-แพร0หลายอยู0ทั่วไปในโอเอซิส
ของเอเชียกลาง ปรากฏอารามทั้งหินยานและมหายาน ได-พบชิ้นส0วนของคัมภีรPในพุทธศาสนาจำนวน
มากกระจัดกระจายอยู0ทั่วไป ที่เอเชียกลางได-พบคัมภีรPจำนวนมาก ทั้งของมหายานและตันตระยานที่
ยังคงพบในเนปาลและธิเบต จากการศึกษาเปรียบเทียบพบว0าคัมภีรPที่พบในเอเชียกลางมีอายุเก0ากว0า
ฉบับที่พบในเนปาลและธิเบต เห็นได-จากคัมภีรPสัทธรรมปุณฑริกสูตรที่พบในเอเชียกลางและกิลกิต
(Gilgit) กับส0วนที่พบในเนปาล
คัมภีรPที่พบในเอเชียกลางแบ0งได-เปLน
1) หินยาน - หินยานที่ใช-ภาษาสันสกฤต คือ ของนิกายสรรวาสติวาท และธรรมคุปตกะ
(Dharmaguptaka) หินยาน 2 นิกายที่ได-รับความนิยมในเอเชียกลาง
2) มหายาน
3) ตันตระยาน
นอกเหนือจากพระไตรปâฎกแล-ว ในเอเชียกลางยังพบคัมภีรPที่เกี่ยวข-องกับการใช-ชีวิตของ
ฆราวาส เช0น คัมภีรPหรือตำราเกี่ยวกับการรักษาโรค มนตร;คาถาในการขับไล?ภูตผี ดังที่ได-พบคัมภีรPบน
เปลือกไม- ที่กุมตุระใกล-เมืองกุฉา เปLนคัมภีรPเกี่ยวกับการรักษาโรค เขียนด-วยอักษรอินเดียเหนือ (คุปตะ)
(คริสตศตวรรษที่ 4) ภาษาสันสกฤต
คัมภีรPที่พบเปLนหลักฐานโบราณคดีในเอเชียกลาง แสดงให-เห็นความสำคัญของการแพทยPและ
การรักษาโรคที่สัมพันธPกับพุทธศาสนา เช0นเดียวกับที่ปรากฏร0องรอยของแนวคิดเกี่ยวกับพระพุทธเจ-า
แพทยPที่ค0อย ๆ พัฒนาขึ้นในดินแดนแถบนี้โดยมีความสัมพันธPกับแนวคิดเกี่ยวกับดินแดนบริสุทธิ์
(พุทธเกษตร) โยงไปสู0การปรากฏหลักฐานโบราณคดีประเภทประติมากรรม และภาพจิตรกรรมต0าง ๆ
ซึ่งสิ่งเหล0านี้จะเห็นได-อย0างชัดเจนในดินแดนประเทศจีน
จากร0องรอยหลักฐานที่หลงเหลืออยู0ในเอเชียกลางแสดงให-เห็นว0า ความเชื่อเกี่ยวกับ
พระพุทธเจ)าแพทย;เปÉนที่รู)จักอยู?ในดินแดนแถบนี้เช?นกัน เพียงแต0ว0าเราคงต-องตรวจสอบอายุสมัยของ
หลักฐานดังกล0าวที่ปรากฏในเอเชียกลางให-กระจ0างชัดยิ่งขึ้น
