Page 154 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

146

บรรดาเทพ-เทพีของธิเบต ส1วนใหญ1เป`นเทพในลัทธิตันตระ (วัชรยาน มันตรยาน กาลจักรยาน)

ซึ่งรวมถึงพระตถาคต (พระพุทธเจ/าทั้งหลาย) พระพุทธเจ/าแห1งการรักษาโรค พระพุทธเจ/าแห1งการ

สารภาพบาป พระโพธิสัตวL พระอรหันตL สิทธิ เทพและเทพีจำนวนมาก นอกจากนี้แล/วยังมีการสร/างเทพ
เจ/าของตนเองเพิ่มขึ้นอีกจำนวนมาก รวมกับเทพ-เทพีที่ยังมีชีวิตอยู1 วิญญาณ และผีทั้งหลาย เทพ-เทพี

เหล1านี้แบ1งได/เป`น 2 กลุ1มใหญ1คือ ยิดัม (Yidam) (เทพผู/พิทักษLมีหน/าที่เป`นเทพผู/ปกปùกษLรักษาธรรมะ

และปกปπองบุคคลให/รอดพ/นจากภัยพิบัติจากธรรมชาติและนอกเหนือธรรมชาติทั้งปวง) กับ ธรรมบาล
(Dharmapala) (ธรรมบาล หรือผู/พิทักษLธรรม เป`นแนวคิดที่โดดเด1นของนิกายลามะ แบ1งได/เป`น 2

สายคือ กลุ1มแรกมีศักดิ์สูงและมีอำนาจ อีกกลุ1มหนึ่งเป`นเทพที่มีความสัมพันธLใกล/ชิดกับชีวิตทางศาสนา
ของสังคมธิเบต) (Pal, 1969: 20)

ชาวธิเบตยกย1องพระเทวโพธิสัตวL 4 องคL ว1ามีความเกี่ยวข/องกับธิเบตเป`นพิเศษ คือ พระอวโล

กิเตศวรโพธิสัตวL ทรงแสดงออกในทางมหากรุณาธิคุณ และพระนางตาราโพธิสัตวL ทรงบันดาลอิทธิฤทธิ์
ต1าง ๆ ชาวธิเบตถือว1าทั้งสองพระองคLทรงเป`นปฐมบิดามารดาของชาวธิเบต พระอวโลกิเตศวรทรง

อวตารมาเป`นพระจักรพรรดิองคLที่ 33 และพระธรรมราชาองคLแรกของธิเบตคือ ท1านสองเซน กัมโป
(ราว ค.ศ. 617-698) พระอัครมเหสีสององคLของพระองคL คือ พระนางภิรกุติ จากเนปาล และพระนาง

เวนเชง จากจีน ก็คืออวตารของพระนางตารา พระโพธิสัตวLอีกองคLหนึ่ง คือ พระมัญชูศรีโพธิสัตวL

ทรงแสดงออกในทางมหาปùญญาธิคุณ ชาวธิเบตถือว1าพระองคLทรงอวตารมาเป`นพระจักรพรรดิองคLที่ 37
ของธิเบตทรงพระนามว1า ตริสอง เทตเสน (ราว ค.ศ. 790-844) ซึ่งได/ทรงสร/างวัดแห1งแรกขึ้นในธิเบต

และอาราธนาพระสังฆรักษิตะมาเป`นเจ/าอาวาส พระโพธิสัตวLองคLที่สี่คือ พระวัชรปาณีโพธิสัตวL

ทรงแสดงออกในทางพลานุภาพ(แห1งการตรัสรู/) ทรงอวตารมาเป`นพระจักรพรรดิองคLสุดท/ายของธิเบตที่
ยึดมั่นในพุทธศาสนาคือ พระตริเรลวาเจน (ราว ค.ศ. 866-901)

ไภษัชยคุรุ (Sangye Menla) ธิเบต

พระไภษัชยคุรุเป`นพระพุทธเจ/าที่ชาวธิเบตเคารพมากเป`นพิเศษ ทรงเป`นพระพุทธเจ/าแห1งการ

รักษาพยาบาล ทรงรักษาโรคทุกชนิด ที่สำคัญ (กว1าแพทยLธรรมดา) คือ การรักษาโรคทางใจและกำจัด
ซึ่งอวิชชา (โลภ โกรธ หลง) การตั้งสมาธิจิตต1อพระพุทธเจ/าแพทยLจะช1วยให/ลดความเจ็บป±วยทางร1างกาย

จิตใจ และความทุกขLทรมานลงได/ (มนตรLของพระพุทธเจ/าแพทยL มีพลังอำนาจในการรักษาความ
เจ็บป±วยทางกายและทำให/หลุดพ/นจากกรรมชั่ว ในทางปฎิบัติ ผู/ป±วยต/องท1องมนตรLบทยาว 108 ครั้งลง

บนน้ำ 1 แก/ว ซึ่งจะทำให/น้ำนั้นกลายเป`นน้ำศักดิ์สิทธิ์ (น้ำมนตรL) ประหนึ่งได/รับการปลุกเสกโดย

พระพุทธเจ/าแพทยL หลังจากนั้นให/ผู/ป±วยดื่มน้ำนั้น และทำเช1นนี้ทุกวันจนผู/ป±วยหายจากโรค)