Page 235 - วัชรยานยันตระ
P. 235
5.2 หลักฐานโบราณคดีที่แสดงถึงร่องรอยของพุทธศาสนาวัชรยานตันตระ
ในจัมปา
5.2.1 หลักฐานประเภทจารึก
เราไม่พบหลักฐานประเภทจารึกที่มีการกล่าวถึงพระพุทธศาสนา
ก่อนพุทธศตวรรษที่ 14 แต่จากบันทึกการเดินทางของอี้จิ้ง มีการกล่าวถึง
พุทธศาสนาในจัมปาและตั้งข้อสังเกตว่า พุทธศาสนาในขณะนั้นเป็นของ
นิกายอารยสัมมิติยะ (Aryasammitiyanikaya) และมีจ านวนเล็กน้อยที่นับถือ
นิกายสรรวาสติวาท ส่วนหีนยาน (เถรวาท) ปรากฏราวปลายพุทธศตวรรษที่
12 (แต่หลักฐานจากจารึกและรูปเคารพก็แสดงให้เห็นว่า มหายานเข้ามา
แทนที่ในไม่ช้า)
จารึกบากูล (inscription de Bakul)
พ.ศ. 1372 พบทางตะวันตกเฉียงใต้ของผันรัง (Phan-
rang) อุทิศแด่เทพแห่งเขามันฑระ (Mandara) และแด่ “ปรรณเวศวระ”
(Parnavesvara) โดย “สมันตะ” (Samanta) ขุนนางแห่งพระเจ้าวิกรานต
วรมัน (Vikrantavarman) มีการกล่าวถึงวิหาร 2 หลังและวัด 2 แห่ง ถวายแด่
พระ “ชินะ” (Jina) และ “พระศังกระ” (Sankara) ความน่าสนใจที่สุดของจารึก
คือ การแสดงให้เห็นบทบาทส าคัญของชาวพุทธ คือผู้ที่เขียนจารึกนี้ซึ่งมี
นามว่า “พุทธนิรวาณ” (Buddhanirvana) และการแสดงให้เห็นถึงการอยู่
ร่วมกันของพุทธศาสนาและไศวนิกาย ในตอนต้นของพุทธศตวรรษที่ 14
(Boisselier, 1963: 71) (ค าว่า “ชินะ” อาจหมายถึงพระพุทธเจ้าหรือมหาวีระ
แต่เนื่องจากไม่เคยพบร่องรอยของศาสนาเชนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ดังนั้นจึงน่าจะหมายถึงพระพุทธองค์)
225
