Page 268 - วัชรยานยันตระ

- จารึกซับบากชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนถึงร่องอยของวัชรยานตันตระ
ในอาณาจักรเขมรในสมัยของพระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2
- เมือง “ฉปารันสิ” อันเป็นที่สถิตของ “พระศรีสมันตปรเภศวระ”

ตามที่ปรากฏในจารึกนั้น Etienne Aymonier กล่าวว่าตรงกับค าว่า
“เวณุวนา (venuvana) ในคัมภีร์พุทธศาสนา ชื่อนี้ปรากฏถึง 14 ครั้งในจารึก
เขมรที่มีอายุอยู่ในช่วง พ.ศ. 1467-1733 Estève เสนอว่าเมืองนี้น่าจะเป็น
เมืองส าคัญของพุทธตันตระในดินแดนเขมร (Estève & Vincent, 2010: 150
อ้างถึงใน Conti, 2014: 382) ส่วนกังวล คัชฌิมา สันนิษฐานว่าเมือง
ั
“ฉปารันสิ” น่าจะอยู่แถวจังหวัดพระตะบองในปจจุบัน (กังวล คัชฌิมา, 2550:
137)
- จิรพัฒน์ ประพันธ์วิทยา สันนิษฐานว่าชื่อ “ศรีสมันตปรเภศวระ” นี้
นอกจากอาจเป็นชื่อของเทพองค์หนึ่งในวัชรยานตันตระแล้ว อาจจะหมายถึง
พระนามหลังการสิ้นพระชนม์ (posthumous) ของกษัตริย์ได้หรือไม่?
(Prapandvidya, 1990: 13) พร้อมทั้งเสนอว่าอาจหมายถึง พระเจ้าสุริยวรมัน

ที่ 1 ผู้สนพระทัยในพระพุทธศาสนา (และมีพระนามหลังสิ้นพระชนม์ว่า “นิร
วาณบาท”) ซึ่งความหมายของชื่อ “ศรีสมันตปรเภศวระ” นี้ก็เข้ากันได้ดีกับ
ชื่อสุริยวรมัน ส่วน Jacques (1969 : 60 ) กล่าวว่าชื่อนี้เป็นชื่อพระพุทธเจ้า
- ความส าคัญอีกประการหนึ่งของจารึกซับบากก็คือ เดิม Boeles

(1966) เคยเสนอความเห็นว่า ลัทธิเหวัชระ เจริญรุ่งเรืองอยู่ทางภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือของไทยในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 17 และมีจุดก าเนิด
ที่พิมายบนที่ราบสูงโคราชก่อนที่จะแพร่ไปสู่เขมร แต่จารึกซับบากซึ่งเพิ่ง
ค้นพบภายหลังแสดงให้เห็นว่า ร่องรอยของวัชรยานตันตระมีอยู่ในภาคกลาง
ของเขมรมาก่อนแล้วตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 15 (ก่อนพิมายด้วย) และพบ
หลายแห่ง

จึงอาจสรุปได้ว่า จากจารึกดังกล่าวคือจารึกสด๊กก๊อกธม 2 และ
จารึกซับบาก ที่สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 (พ.ศ. 1593-

258