Page 270 - วัชรยานยันตระ

เป็นประธาน (Snellgrove, 1959:123) (เทพต่างๆ ที่ถูกจัดอยู่ในวัชรปาณี
มณฑลนี้ มีกล่าวไว้ในบทน าของคัมภีร์สรรว-ตถาคต-ตัตต-สังครหะ (Sarva-
tathagata-tattva sangraha) (หรือ STTS (Tathagatattvasamgrahanama

mahayanasutra)
ในส่วนของสาธนะมาลากล่าวว่า “ไตรโลกยวิชยะ” เป็นภาคหนึ่ง
ของพระธยานิพุทธอักโษภยะมีวรรณะสีเขียว (ซึ่งเป็นสีในภาคดุร้าย) และ
เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมที่ดุร้ายน่ากลัว นอกจากนี้พระอักโษภยะยังเกี่ยวข้อง
กับเทพที่แสดงความโกรธเกรี้ยวอื่นๆ อีกเช่น เหรุกะ เหวัชระ และจักรสังวระ

จารึกที่พบที่ปราสาทหินพิมายชิ้นนี้ สัมพันธ์กับการที่ได้พบ
ประติมากรรมส าริดองค์หนึ่งซึ่งได้รับการตีความว่าคือรูปเคารพ “ไตรโลกย
วิชยะ” อยู่ในท่าวัชรหุมการะ อันหมายถึง การมีชัยเหนือโลกทั้งสาม
(จะกล่าวถึงต่อไป)
อนึ่ง ที่ปราสาทหินพิมาย ได้พบจารึกอีกชิ้นหนึ่ง (จารึกปราสาท
หินพิมาย 2) จารึกด้วยอักษรขอมโบราณ ภาษาสันสกฤตและเขมร จารึกมี 2

ด้าน ด้านที่ 1 ระบุมหาศักราช 958 ตรงกับพุทธศักราช 1579 ด้านที่ 2 มหา
ศักราช 968 ตรงกับพุทธศักราช 1589 (ในรัชกาลของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1
พ.ศ. 1545-1592) ซึ่งเชื่อว่าพระองค์ทรงนับถือพุทธศาสนา (ผาสุข
อินทราวุธ, 2543: 274)

เนื้อหาในจารึกด้านที่ 1 เกี่ยวเนื่องกับพุทธศาสนาดังนี้ “พระองค์ใด
ทรงอุบัติขึ้นมา ท าโลกให้สม ่าเสมอ ตั้งแต่โลกนี้ถึงโลกุตระ มีพระพักตร์
4 ทิศ ประหนึ่งว่าเกรงมารทั้ง 4 ทิศ ขอนมัสการพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น---”
(จารึกในประเทศไทย เล่ม 3, 2529: 176-180)

260