Page 274 - วัชรยานยันตระ
P. 274
้
นางโยคินี 8 ตนที่ยกมือขวาขึ้น มือซ้ายอยู่ในระดับอกก าลังฟอนร าในท่า
อรรถปรยังกาสนะเหนือซากศพ (เทพในศาสนาฮินดู) (ผาสุข อินทราวุธ,
2543: 281)
ทับหลังประตูห้องครรภคฤหะด้านทิศตะวันออก ปราสาทหินพิมาย
ทับหลังชิ้นนี้มีผู้ตีความแตกต่างกันไป บ้างกล่าวว่าอาจเป็นสังวระ
บ้างกล่าวว่าเป็นไตรโลกยวิชยะ ผาสุข อินทราวุธกล่าวว่า แม้ว่าภาพบุคคล
ตรงกลางของทับหลังชิ้นนี้มีลักษณะบางอย่างคล้ายสังวระคือมีหนังช้าง
คลุมอยู่ แต่นักวิชาการส่วนใหญ่ลงความเห็นว่าน่าจะเป็นไตรโลกยวิชยะ
เนื่องจากการที่พบประติมากรรมส าริดไตรโลกยวิชยะเป็นเครื่องยืนยัน
(ผาสุข อินทราวุธ, 2543: 281-282)
ส่วน Boeles คิดว่า ภาพบุคคลตรงกลางน่าจะเป็นภาพของ
“สังวระ” มากกว่าไตรโลกยวิชยะ? เนื่องจากหนังช้างที่ปรากฎร่วมอยู่ด้วยนั้น
ไม่เคยมีการกล่าวว่ามีความสัมพันธ์กับไตรโลกยวิชยะ แต่จะสัมพันธ์กับ
สังวระดังที่เซเดส์ตั้งข้อสังเกตว่าหนังช้างเป็นสัญลักษณ์ที่ปรากฎกับสังวระ
264
