Page 269 - วัชรยานยันตระ
P. 269
1609) และพบในประเทศไทยทั้ง 2 หลัก เป็นหลักฐานส าคัญที่แสดงให้เห็น
ถึงร่องรอยของวัชรยานตันตระในดินแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย
ในพุทธศตวรรษที่ 17 (และพื้นที่ที่พบจารึกทั้งสองอาจมีความส าคัญเป็น
พิเศษต่อวัชรยานตันตระในเขมร ซึ่งควรได้มีการศึกษาต่อไป) อย่างไรก็ตาม
เนื้อหาในจารึกก็แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างดินแดนทั้งสองอย่าง
ชัดเจน
จารึกพิมาย (K. 397)
พบที่ฐานโคปุระชั้นในด้านใต้ของปราสาทหินพิมาย ระบุ
ศักราชตรงกับ พ.ศ. 1651 เนื้อหาในจารึก กล่าวถึงการสถาปนารูปเคารพ
ไตรโลกยวิชัยขึ้นที่ปราสาทหินพิมายโดยผู้ปกครองท้องถิ่นนาม “กมรเตงอัญ
ศรีวิเรนทราธิปตวรมะ แห่งโฉก วกุละ (Chok Vakula)” รูปเคารพนี้ได้ชื่อว่า
“เสนาบดีแห่งกมรเตงชคัต วิมาย” ซึ่งสันนิษฐานว่าหมายถึงองค์ประธานของ
ปราสาทหินพิมายและน่าจะเป็นพระพุทธรูป ส่วนรูปไตรโลกยวิชัย
สันนิษฐานว่าอยู่บนโคปุระด้านใต้ (Conti, 2014: 385)
ผู้เขียนจารึกนี้คือ ศรีวีเรนทราธิปตวรมัน เป็นแม่ทัพของพระเจ้า
สุริยวรมันที่ 2 ผู้สร้างปราสาทนครวัด และเป็นเชื้อสายของพระเจ้าชัยวรมัน
ที่ 5 แห่งราชวงศ์มหินทรปุระ ซึ่งมีผู้สันนิษฐานว่าอาจตั้งอยู่บริเวณที่ราบสูง
โคราช
ดังที่เราได้ทราบแล้วว่า ไตรโลกยวิชยะ “ผู้มีชัยเหนือโลกทั้งสาม”
เป็นชื่อของเทพในวัชรยานตันตระที่พัฒนาขึ้นในอินเดียในช่วงหลังของ
ตันตระราวพุทธศตวรรษที่ 13 ไตรโลกยวิชยะเป็นภาคหนึ่งของวัชรปาณี
เนื่องจากวัชรปาณีมีบทบาทหน้าที่ในการปราบเทพต่างๆ ในสามโลก
(โดยเฉพาะอย่างยิ่งเทพในศาสนาฮินดู) และเปลี่ยนให้เทพเหล่านั้นหันมานับ
ถือพุทธศาสนา มีการจัดเทพเหล่านี้เข้าในมณฑลเฉพาะที่เรียกว่า “ไตรโลก
จักรมณฑล (Trilokacakramandala) (มณฑลแห่งโลกทั้งสาม) โดยมีพระองค์
259
