Page 104 - รายงานวิจัยร้านยาหมอหวาน
P. 104
95
ของเด็ก ความต้องการ ความสนใจ และกระบวนการเรียนรู้ของเด็กที่ต่างกับผู้ใหญ่ จึงควรมีการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์
สำหรับเด็กขึ้น ทำให้ต่อมาวงการพิพิธภัณฑ์ได้ปรับปรุงนิทรรศการและกิจกรรม ให้เหมาะกับกับผู้เข้าชมทุกเพศ
ทุกวัย ในช่วงนี้ พิพิธภัณฑ์จึงมีการปรับเปลี่ยนไปสู่แหล่งให้ความรู้เพื่อพัฒนาการศึกษา ในขณะเดียวกันก็มีการ
ร่วมมือทั้งระดับในประเทศและระหว่างประเทศ ในระดับประเทศ เช่น British Association of Museums ใน
อังกฤษ และ American Association of Museums ในสหรัฐอเมริกา เป็นต้น โดยในระดับสากล มีการจัดตั้งโดย
การสนับสนุนของยูเนสโก คือ สภาการพิพิธภัณฑ์ระหว่างชาติ ICOM (International Council of Museums)
โดยเป็นการร่วมมือเพื่อส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนากิจการพิพิธภัณฑ์ทั่วโลก เมื่อพ.ศ. 2489
แนวคิดทฤษฎีและการจัดการพิพิธภัณฑ์ในปัจจุบัน
องค์ความรู้ทางพิพิธภัณฑ์ได้ขยายเปลี่ยนแปลงไปตามบริบทพลวัตสังคมโลก ปัจจุบันแนวคิด
ทฤษฎีในทางพิพิธภัณฑ์วิทยามีความหลากหลาย ทั้งเรื่องผู้คน สิ่งของ และการนำเสนอ ประการแรกคือ “ผู้คน”
เช่น แต่เดิม พิพิธภัณฑ์เปรียบเสมือนมหาวิหารแห่งความรู้ ที่ให้ประชาชนเข้าไปศึกษา แต่ปัจจุบัน ผู้ชมที่
หลากหลายความสนใจ ส่งผลต่อพิพิธภัณฑ์ต้องตระหนักและสร้างเนื้อหาเพื่อตอบสนองความต้องการ หรือการให้
ผู้ชมมีส่วนร่วมกับกระบวนการสร้างความรู้ และการขยายพื้นที่ให้กับกลุ่มผู้ชมอื่นอย่าง ผู้สูงวัย ผู้มีความบกพร่อง
ทางกายภาพ เด็ก เป็นต้น ประการที่สองคือ “สิ่งของ” เช่น พิพิธภัณฑ์เต็มไปด้วยสิ่งของที่ล้ำค่า แต่ปัจจุบัน สิ่งของ
ที่ใช้ในชีวิตประจำวันก็สามารถอยู่ในพิพิธภัณฑ์และสร้างความรู้ให้อีกแง่มุมหนึ่ง เป็นต้น ประการที่สามคือ
“การนำเสนอ” เดิมทีความรู้ที่ได้จากพิพิธภัณฑ์อาจเกิดจากการมองเห็น ทว่าปัจจุบัน ความรู้อาจมาในประสาท
สัมผัสรูปแบบอื่น ทั้งเสียง สัมผัสและกลิ่น เป็นต้น
งานศึกษาทางทฤษฎีทางพิพิธภัณฑ์วิทยาของปัจจุบัน มีความหลากหลายไปในแต่ละบริบท แต่
องค์ความรู้เหล่านี้จำเป็นอย่างยิ่งในการศึกษาเพื่อเสริมภาพความเข้าใจในแนวคิดทฤษฎีและการจัดการพิพิธภัณฑ์
ในปัจจุบัน โดยมีงานศึกษาที่เกี่ยวข้องดังต่อไปนี้
1. เอกสารประเภทหนังสือ เรื่อง “ปฏิบัติการพิพิธภัณฑ์: บทเรียนจากคนอื่น” เรียบเรียงโดย
ชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติ (ตีพิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2559)
2. เอกสารประเภทหนังสือ เรื่อง “พิ(ศ)พิธภัณฑ์ = Museum refocused” บรรณาธิการโดย
ฆัสรา ขมะวรรณ มุกดาวิจิตร (ตีพิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2558)
3. เอกสารประเภทหนังสือ เรื่อง “คนทำพิพิธภัณฑ์” บรรณาธิการโดย ปณิตา สระวาสี และ
ชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติ (ตีพิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2557)