Page 65 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 65
หลักฐานชั้นรอง คือ บรรดำหลักฐำนที่เป็นลำยลักษณ์อักษรที่ไม่ได้
เกิดขึ้นร่วมสมัยกับเหตุกำรณ์นั้นๆ หรือผู้บันทึกไม่รู้เห็นเหตุกำรณ์ด้วยตนเอง
แต่ท ำกำรบันทึกโดยรับทรำบเหตุกำรณ์มำจำกผู้อื่น มิได้มีประสบกำรณ์ด้วย
ตนเอง หรือเป็นเรื่องที่แต่งขึ้นโดยอำศัยหลักฐำนชั้นต้นที่มีมำก่อนหรือจำก
ข้อคิดของผู้อื่นที่ได้ศึกษำไว้ ซึ่งมักจะมีกำรสอดแทรกควำมคิดเห็นของผู้เขียน
หรือผู้แต่งเพิ่มเติมลงไปด้วยได้แก่ ต ำนำน พงศำวดำร วรรณกรรมต่ำงๆ
บทควำมวิชำกำร วิทยำนิพนธ์ รำยงำนวิจัย เป็นต้น
ความส าคัญของหลักฐานชั้นต้นและหลักฐานชั้นรอง
หลักฐานชั้นต้น เป็นหลักฐำนที่นักประวัติศำสตร์ถือว่ำเป็น
หลักฐำนที่มีคุณค่ำในเรื่องของควำมน่ำเชื่อถือมำกกว่ำหลักฐำนชั้นรอง
เพรำะเกี่ยวข้องกับเหตุกำรณ์นั้นๆ หรือใกล้ชิดกับเหตุกำรณ์นั้นๆ มำกกว่ำ
หลักฐำนชั้นรอง แต่ก็มิได้หมำยควำมว่ำนักประวัติศำสตร์จะสำมำรถน ำ
หลักฐำนชั้นต้นมำใช้ประโยชน์ทันทีได้ทุกเรื่อง ยิ่งไปกว่ำนั้นต้องใช้ด้วยควำม
ระมัดระวัง เพรำะอำจจะได้ข้อเท็จจริงที่ผิดพลำดจำกหลักฐำนชั้นต้นได้ และถ้ำ
ใช้ไม่เป็นหรือไม่มีควำมรู้ควำมสำมำรถที่จะแสวงหำข้อเท็จจริงที่แฝงอยู่ใน
หลักฐำนนั้นๆ ได้ก็อำจจะน ำมำใช้ประโยชน์ในกำรศึกษำประวัติศำสตร์ตำมที่
ต้องกำรได้น้อยมำกหรืออำจจะไม่ได้เลย
หลักฐำนชั้นต้นที่ไม่เป็นลำยลักษณ์อักษร ได้แก่ หลักฐำนทำง
โบรำณคดีประเภทต่ำงๆ ซึ่งรวมถึงหลักฐำนทำงด้ำนศิลปกรรมด้วย ซึ่งมี
เรื่องรำวของสังคมมนุษย์ในอดีตแฝงอยู่มำกมำยหลำยเรื่อง แต่ผู้ใช้ต้องมี
ควำมรู้ควำมเชี่ยวชำญทำงด้ำนโบรำณคดี ประวัติศำสตร์ศิลปะ จึงจะใช้
ประโยชน์จำกหลักฐำนเหล่ำนี้ได้โดยตรง
หลักฐำนชั้นต้นที่เป็นลำยลักษณ์อักษร ผู้ใช้ต้องมีควำมเชี่ยวชำญ
ทำงด้ำนภำษำโบรำณ วัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีโบรำณและ
สภำพแวดล้อมอื่นๆ ที่เกิดขึ้นร่วมสมัยกับหลักฐำนนั้นๆ ด้วย จึงจะน ำ
หลักฐำนชั้นต้นที่เป็นลำยลักษณ์อักษรมำใช้ประโยชน์ได้
[๕๔]
