Page 63 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 63
ส่วนหลักฐำนที่เป็นลำยลักษณ์อักษรก็มีวิธีกำรตรวจสอบและ
ประเมินคุณค่ำของหลักฐำนที่นักประวัติศำสตร์เรียกว่ำ กำรวิพำกษ์หลักฐำน
ซึ่งมีวิธีกำร ๒ ขั้นตอนดังนี้
การวิพากษ์หลักฐานภายนอก เป็นกำรตรวจสอบหำควำมเป็น
ของแท้ของหลักฐำนเอกสำรหรือตรวจสอบว่ำเป็นเอกสำรฉบับดั้งเดิมหรือไม่
อย่ำงไรโดยกำรตรวจสอบถึงลักษณะโดยทั่วไปของหลักฐำนเอกสำรนั้นในเรื่อง
ต่ำงๆ ดังนี้คือ
ใครเป็ นผู้แต่ง ต้องสืบค้นว่ำ ผู้แต่งเป็นใคร มีฐำนะ
อย่ำงไรในสังคมนั้นๆ มีคุณสมบัติที่โดดเด่นในเรื่องใดบ้ำง มีควำมสนใจใน
เรื่องที่แต่งขึ้นอย่ำงไร เรื่องที่แต่งขึ้นได้มำจำกกำรรู้เห็นเหตุกำรณ์ด้วยตนเอง
หรือฟังมำจำกค ำบอกเล่ำอีกต่อหนึ่ง มีควำมรู้ทั่วไปหรือมีควำมสำมำรถในกำร
เรียนรู้เหตุกำรณ์และถ่ำยทอดเหตุกำรณ์ที่แต่งไว้หรือไม่
เวลาที่เขียนหรือแต่งขึ้น ต้องตรวจสอบว่ำเขียนขึ้น
ในทันทีที่มีเหตุกำรณ์นั้นๆ เกิดขึ้นหรือเขียนขึ้นภำยหลังนำนเท่ำใด
ลักษณะการเขียน โดยตรวจสอบว่ำเอกสำรนั้นๆ เขียน
ขึ้นจำกควำมทรงจ ำ จำกกำรประชุมปรึกษำหำรือกัน เขียนขึ้นโดยกำร
เรียบเรียงจำกที่มีกำรตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้ว หรือเขียนขึ้นโดยกำรเรียบเรียง
จำกเอกสำรต้นฉบับหลำยๆ ฉบับมำประกอบกัน
ความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับเอกสารอื่นๆ ต้อง
ตรวจสอบว่ำเอกสำรนั้นๆ เขียนขึ้นโดยมีแนวคิดที่เป็นของตนเองทั้งหมด หรือ
มีทั้งที่เป็นแนวคิดของตนเองและแนวคิดที่ได้มำจำกเอกสำรอื่นๆ ถ้ำมีกำร
น ำมำจำกเอกสำรอื่นๆ ต้องพิจำรณำและสืบค้นให้ได้ว่ำ น ำมำจำกเอกสำรใด
เอกสำรนั้นๆ เชื่อถือได้หรือไม่ กำรน ำแนวคิดมำจำกเอกสำรอื่นนั้นลอกมำ
ทั้งหมดหรือน ำเนื้อหำมำเรียบเรียงขึ้นใหม่ สิ่งส ำคัญที่เกี่ยวกับเอกสำรดังกล่ำว
จะช่วยให้ผู้ศึกษำประวัติศำสตร์ประเมินได้ว่ำเอกสำรฉบับนั้นๆ เป็นเอกสำร
ฉบับดั้งเดิมหรือไม่
[๕๒]
