Page 58 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 58
ส ำหรับพระรำชพงศำวดำรที่มีเนื้อหำเกี่ยวกับเรื่องรำวในสมัย
รัตนโกสินทร์ที่เขียนขึ้นหลังรัชกำลที่ ๔ ลงมำ ที่ส ำคัญคือ พระราช
พงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ – ๔ เขียนขึ้นโดยเจ้ำพระยำทิพำ
กรวงศ์ ตำมพระบรมรำชโองกำรของพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
รัชกำลที่ ๕ และพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๒
ซึ่งสมเด็จพระเจ้ำบรมวงศ์เธอ กรมพระยำด ำรงรำชำนุภำพ ทรงช ำระมำจำก
พระรำชพงศำวดำรกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกำลที่ ๒ ของเจ้ำพระยำทิพำกรวงศ์
อีกต่อหนึ่ง
นอกจำกนี้ยังมีพงศำวดำรท้องถิ่นและพงศำวดำรประเทศเพื่อนบ้ำน
ซึ่งมำแต่งขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์อีกหลำยเรื่อง เช่น พงศำวดำรเมืองถลำง
พงศำวดำรเมืองปัตตำนี พงศำวดำรเมืองเชียงรุ้ง พงศำวดำรล้ำนช้ำง
พงศำวดำรมอญ พม่ำ พงศำวดำรเขมร เป็นต้น
นักประวัติศำสตร์ให้ควำมส ำคัญกับเอกสำรประเภทนี้ค่อนข้ำงมำก
แต่กำรจะน ำมำใช้ต้องตรวจสอบด้วยควำมระมัดระวัง เพรำะเป็นเอกสำรที่
เขียนขึ้นโดยค ำสั่งและควำมต้องกำรของรำชส ำนักซึ่งอำจมีจุดมุ่งหมำยทำง
กำรเมืองแฝงอยู่ด้วย เนื้อหำก็มีขอบเขตจ ำกัดอยู่ที่กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ
พระมหำกษัตริย์เท่ำนั้น และเป็นเรื่องรำวที่รวบรวมมำจำกเอกสำรชั้นต้นที่มี
มำก่อน มีกำรช ำระควำม แต่งเติมควำมบำงส่วนที่หำยไป กำรที่จะน ำมำใช้
ประโยชน์ต้องตรวจสอบกับหลักฐำนอื่นๆ ควบคู่ไปด้วย
เอกสารราชการ เดิมเรียกว่า ใบบอก เป็นเอกสำรที่เกี่ยวข้องกับ
กำรบริหำรรำชกำรแผ่นดิน ด้ำนกำรปกครองระหว่ำงส่วนกลำงกับส่วนภูมิภำค
ในสมัยก่อนยังไม่มีกำรพิมพ์ ก็จะใช้วิธีจำรลงบนใบลำนโดยเจ้ำหน้ำที่ซึ่งเรียก
กันว่ำ “อำลักษณ์” ข้อควำมที่จำรไว้ก็เป็นพระบรมรำชโองกำรให้ประชำชนรับ
ไปถือปฏิบัติ และถูกคัดส ำเนำส่งไปตำมหัวเมืองต่ำงๆ ซึ่งเรียกว่ำใบบอก
ต่อมำเมื่อมีกำรพิมพ์เกิดขึ้นในเมืองไทย ก็ใช้วิธีพิมพ์แทน ท ำให้มีเอกสำร
รำชกำรเพิ่มขึ้นมำกมำยหลำยประเภท ปัจจุบันสิ่งพิมพ์ที่ทำงรำชกำรท ำขึ้นถือ
เป็นเอกสำรรำชกำรทั้งสิ้น
[๔๗]
