Page 15 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 7

อย่างไรก็ตาม ทางตะวันออกก็เป็นที่ตั้งของอาณาจักรโจ ะ (Cola) และคชปติ (Gajapati)
5
ส่วนตรงกลางก็เป็นที่ตั้งของอาณาจักรจาลุกยะ (Calukya) และราษ ระกู ะ (Rastrakuta) เป็นต้น
สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์มีส่วนอย่างสําคัญต่อวัฒนธรรมความเป็นอยู่ของชาวอินเดีย
ตัวอย่างเช่น ป าไม้มีบทบาทอย่างสําคัญต่อพัฒนาการทางวัฒนธรรมของอินเดีย “คัมภีร์อรัณยกะ” ให้

ความสําคัญกับป า โดยมีการกําหนดให้การใช้ชีวิตช่วงที่สามของชาวฮินดูคือ “วนปรัสถ์” ต้องไปใช้ชีวิต

ในป า นอกจากนี้ ป า ยังนํามาซึ่งแนวคิดของการเป็นสถาบันการศึกษาที่สําคัญ ที่เรียกว่า “ฤษีกุล” และ
“คุรุกุล”

เทือกเขาหิมาลัยก็มีบทบาทอย่างสําคัญต่อวัฒนธรรมอินเดีย เช่น เป็นที่ประทับของพระ
ศิวะและพระอุมาก็ทรงเป็นธิดาแห่งหิมาลัย เทือกเขาหิมาลัยเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สําหรับการจาริกแสวง

บุญ นอกจากหิมาลัยแล้ว ยังมีภูเขาศักดิ์สิทธิ์อีก 7 ลูก ที่เรียกว่า กุลาจะละ (kulacala) ได้แก่ มเหนทร

(Mahendra) มลายา (Malaya) สหยะ (Sahya) ศุกติมัต (Suktimat) ฤกษะ (Rksa) วินธัย (Vindhya)
6
และ ปาริยาตระ (Pariyatra)
เพื่อให้เข้าใจถึงกลุ่มเชื้อชาติ ภาษา วัฒนธรรม และการเมืองการปกครองได้ง่ายขึ้น จึงมี
7
การแบ่งอินเดียออกเป็น 5 เขต คือ
8
- มัธยเทศะ (Madhyadesa) (ตอนกลางของประเทศ)
- ปูรวเทศะ (Purvadesa) หรือ ปราจยะ (Pracya) (ตะวันออก)
- ทักษิณาบถ(ะ) (Dakshinapatha) (ใต้)

- อะปะรานตะ (Aparanta) หรือ ประตีจยะ (Praticya) (ตะวันตก)

- อุตตราบถ(ะ) (Uttarapatha) หรือ อุทิจยะ (Udicya) (เหนือ)

5
The Ramakrishna Mission : pp.5-6.
6 The Ramakrishna Mission : pp.8-9.

7
The Ramakrishna Mission : p.46.
8
ตามที่ปราก ในพระวินัยของพุทธศาสนา (ราวศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล) ดินแดนมัธยเทศ คือบริเวณที่อยู่ต่อจากเมืองกุรุเกษตร
ทางตะวันตก ออกไปยังเมือง Kajangala ส่วนทางตะวันออกอยู่ถัดไปจากแม่น้ํา Salilavati และจากเทือกเขาหิมาลัยไปยังแม่น้ํานรรม-
ทา, The Ramakrishna Mission : p.46.