Page 229 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 229
โบราณคดีอินเดีย | 221
1. นยายะ แปลว่านําไป คือนําไปสู่การพิจารณาสอบสวนอย่างละเอียดถี่ถ้วน
หมายถึงวิธีหรือกฎแห่งการหาความจริงโดยอาศัยหลักตรรกวิทยา บางครั้งเรียกว่าสัจจนิยม ผู้
สถาปนาลัทธินี้คือ โคตรมะ หรือเคาตมะ (เกิดประมาณ 550 ป ก่อนคริสตกาล/ ราวต้นพุทธกาล)
2. ไวเ ิกะ หมายถึง ลักษณะที่ทําให้สิ่งหนึ่งต่างไปจากอีกสิ่งหนึ่ง ผู้วางระบบ
ลัทธินี้คือ กณาฑะ (เกิดในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล) ได้อีกชื่อหนึ่งว่า “โมกษศาสตร์” (ศาสตร์แห่ง
การหลุดพ้น) ด้วยการรู้แจ้งแห่งอาตมัน ลัทธิไวเศษิกะใช้วิธีตรรกวิทยาพิสูจน์สิ่งทั้งหลายว่ามีอยู่จริง
3. างขยะ (สขยา – การนับหรือ จํานวน) เป็นปรัชญาฮินดูที่เก่าแก่ที่สุด ผู้แต่ง
คัมภีร์นี้คือฤาษีกป ละ (เกิดในศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล) ปรัชญาของลัทธิกล่าวถึงตัตตวะ หรือ
ความจริงแท้ 25 ประการ ซึ่งย่อได้เป็น 2 คือ ปุรุษ – ได้แก่อาตมันหรือ วิญญาณสากล (Cosmic
Spirit) และปรกฤติ หรือปกติ คือสิ่งที่เป็นเนื้อหาหรือต้นกําเนิดของสิ่งทั้งหลาย
ความมุ่งหมายของลัทธิ คือ สร้างปัญญาให้เกิดเพื่อทําลายล้างเหตุแห่งทุกข์ทั้ง
ปวง และปลดเปลื้อง ปุรุษหรืออาตมันออกจากสิ่งผูกพัน กล่าวโดยหลักลัทธิสางขยะเป็นอเทวนิยม
(Atheism) ไม่เชื่อในเรื่องพระเจ้าสร้างโลก เป็นทวินิยม (Dualism) เชื่อว่าของจริงแท้มีอยู่ 2 คือปุรุษ
หรืออาตมัน และปรกฤติ
4. โยคะ (แปลว่าการประกอบ) คือการทําให้เกิดผล ปตัญชลิ (3-4 ศตวรรษก่อน
คริสตกาล/ ราวพุทธศตวรรษที่ 3-4) เป็นผู้รวบรวมขึ้นเป็น โยคสูตร จุดมุ่งหมายคือช่วยให้มนุษย์หลุด
พ้นจากความทุกข์ด้วยการป ิบัติโยคะ ลัทธิโยคะถือว่า ชีวะ หรือวิญญาณของแต่ละบุคคลเป็นส่วน
หนึ่งของวิญญาณสากล หรือปุรุษ หรือปรมาตมัน ลัทธินี้จึงวางวิธีป ิบัติเพื่อนํามนุษย์ไปสู่สภาพที่
แท้จริงดั้งเดิม
5. ี าง ะ หร อ รว ิ าง ะ แปลว่าพิจารณา สอบสวน (เบื้องต้นแห่งพระ
เวท – คือ พราหมณะ) ผู้แต่งคัมภีร์มีมางสะสูตร คือ ไชมินิ (เกิดระหว่าง 600-200 ป ก่อนคริสตกาล/
ราวต้นพุทธกาล-พ.ศ. 400)
ความมุ่งหมายของลัทธิ คือ สอบสวนถึงธรรมชาติแห่งการกระทําที่ถูกต้อง
(ธรรมะ) แนวคิดของลัทธินี้มีว่า หน้าที่หรือการกระทําเป็นสาระสําคัญยิ่งของความเป็นมนุษย์
6. เวทานตะ (แปลว่าที่สุด) หรืออุตตรมีมางสะ คือการพิจารณาสอบสวนเบื้อง
ปลายพระเวท (คือ อุปนิษัท) ผู้เรียบเรียงคัมภีร์เวทานตสูตรคือพาทารยณะ (600-200 ป ก่อน
คริสตกาล) ปรัชญาของเวทานตะค้านปรัชญาของสางขยะและไวเศษิกะ
