Page 224 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 216

เท เจ้าในย ค ระเวท
สมัยพระเวทมีการบูชาเทพเจ้าที่สัมพันธ์กับปราก การณ์ตามธรรมชาติ เนื่องจากความ

หวาดกลัว เช่น ท้องฟ า ดวงอาทิตย์ ลม เป็นต้น เทวดาพระเวทหลายองค์มีลักษณะใกล้เคียงกับใน
4
คัมภีร์อเวสตะของอิหร่าน เช่น
คัมภีร์พระเวท วรุณ มิธระ (มิตระ) อินทร นาสัตยะ ยม โสมะ

คัมภีร์อเวสตะ อหุลมัสดา มิธระ วฤตรหัน นาสัตยะ ยม หูมะ
(hooma)

คัมภีร์ฤคเวทและอาถรรพเวท กล่าวว่าเทพมีจํานวน 33 องค์ หัวหน้าคือ พระอินทร์
5
ต่อมามีการรวบรวมเทพต่าง ๆ เหล่านี้เข้าเป็นหมวดหมู่ คือ

1. เท ระจําท้อง า หรือเทพที่สถิตในสวรรค์ ที่สําคัญได้แก่
1.1 ทโยส หรือทยาอุส (Dyaus) (ทิว – ส่องแสง) เทพแห่งสวรรค์ ท้องฟ า มี

ความเก่าแก่มาก สัญลักษณ์เป็นวัวตัวผู้

1.2 อทิติและอทิตยะ (Aditi and Aditya) แปลว่าอิสระ เป็นเทพีผู้ให้กําเนิด
บรรดาเทพและเทพีในกลุ่มอทิตยะมีทั้งหมด 12 องค์ (เป็นเทพประจําเดือนทั้ง 12) พระวิษณุเป็น

องค์สุดท้อง

1.3 วรุณะ เทพแห่งน้ํา เป็นผู้ให้กําเนิดจักรวาลและควบคุมธรรมชาติ เป็น
เทพแห่งความยุติธรรม คอยควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์ ใช้บ่วงคล้องคนที่ทําผิด (เป็นเทพองค์

เดียวกับอหุรมัสดา Ahura Masdah)
1.4 สูรยะ เทพแห่งดวงอาทิตย์ เป็นหัวหน้าใหญ่ของเทพแห่งแสงอาทิตย์ทั้ง

ปวง เช่น วิษณุ สาวิตรี สูรยะ
1.5 มิตระ (หรือมิธระ) เป็นสุริยเทพ ในคัมภีร์อเวสตะพระองค์เป็นผู้พิทักษ์

สัตยธรรม มิตระมีหน้าที่เช่นเดียวกับวรุณ คือลงโทษผู้กระทําผิด (มิตระดูแลกลางวัน วรุณดูแล

กลางคืน)
1.6 อัศวิน (เทพผู้ครอบครอง ูงม้า) เป็นบุตรแ ด 2 องค์ของสุริยะ มีลักษณะครึ่ง

6
คนครึ่งม้า
1.7 สาวิตรี เทพแห่งทองคํา (เปล่งรัศมีสีทอง) เป็นเทพแห่งแสงอาทิตย์ยาม
เช้าและยามเย็น (แสงสีทอง)

4 คัมภีร์พระเวทและคัมภีร์อเวสตะมีความคล้ายคลึงกันมากในแง่ของภาษาและความคิดทางศาสนศาสตร์ ในสมัยโบราณชนในอินเดีย
และอิหร่านล้วนเป็นส่วนหนึ่งของอารยัน อุดม รุ่งเรืองศรี, อ้างแล้ว หน้า 5-8.
5
สมัคร บุราวาส, ปรัชญาพราหมณ์ในสมัยพุทธกาล (กรุงเทพ : แพร่พิทยา, 2516), หน้า 55.

6 ดูเพิ่มเติมใน วรลักษณ์ พับบรรจง, เทพเจ้าในคัมภีร์ฤคเวท (กรุงเทพ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2534)