Page 122 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

114

ศูนยAกลางพุทธศิลปะที่สำคัญ 3 แหDงของจีน
ศิลปะในพุทธศาสนาจากอินเดียเข/าสู1จีนโดยผ1านมาทางเอเชียกลาง มีศูนยLกลางที่สำคัญ 3 แห1ง

ได/แก1
1. ถ้ำตุนฮวง (Tun-huang)

ตั้งอยู1ทางชายแดนด/านตะวันตกเฉียงเหนือของจีน (Singhal, 1984: 123 -125) เรียกอีก

ชื่อหนึ่งว1า “ถ้ำพระพุทธเจ/าพันองคL” ในช1วงคริสตศตวรรษที่ 4 (พุทธศตวรรษที่ 9) ตุนฮวงเป`นที่
หลบภัยของบรรดาภิกษุที่หนีจากการเปลี่ยนแปลงในจีนตอนเหนือ ตุนฮวงจึงเป`นศูนยLกลางการเรียนรู/

พุทธศาสนา มีการขุดวิหารถ้ำหลายแห1ง (ในบริเวณตุนฮวงได/พบถ้ำมากกว1า 500 ถ้ำ) แต1ถ้ำที่สามารถ
กำหนดอายุได/แรกสุดได/ทำการขุดขึ้นโดยภิกษุโลซุน (Lo-tsun) ในปÖ ค.ศ. 366 ถ้ำต1าง ๆ ที่ตุนฮวง

ประกอบด/วยภาพเขียนสีและประติมากรรมจำนวนมาก ที่มีชื่อเสียงคือถ้ำ “พระพุทธเจ/าพันองคL”

นอกจากจิตรกรรมบนผนังถ้ำและจิตรกรรมบนผ/าไหมและกระดาษแล/ว ยังได/พบคัมภีรLโบราณจำนวน
มาก ส1วนหนึ่งอยู1ในสมัยราชวงศLถังและเป`นภาษาสันสกฤต

ตุนฮวงไม1เพียงแต1เป`นจุดเชื่อมต1อของศิลปะแบบแอ1งทาริมที่ยังคงเป`นแบบอินเดียไปสู1ความเป`น
ศิลปะจีนบริสุทธิ์เท1านั้น แต1ยังแสดงให/เห็นถึงส1วนที่เพิ่มเข/ามาในพุทธศาสนาโดยชาวจีน ศิลปะถ้ำตุนฮวง

ส1วนใหญ1มีลักษณะของศิลปะจีนและลักษณะผสมของจีนและอินเดีย Serindian (central Asian

Indian) โดยค1อย ๆ เปลี่ยนจากอิทธิพลอินเดียสู1จีน (พระพักตรLของพระพุทธรูปในถ้ำในสมัยราชวงศLเว1ย
เปลี่ยนจากแบบอินเดียเป`นแบบจีนในสมัยราชวงศLซุ1ง) ภาพเขียนที่ปรากฎในถ้ำบนหน/าผามีอิทธิพลของ

อินเดียซึ่งอาจมีอายุย/อนไปถึงสมัยราชวงศLฮั่น ลักษณะมุทราที่ปรากฎเป`นแบบอินเดีย ต1อจากนั้น

ลักษณะศิลปะแบบจีนจึงค1อย ๆ เพิ่มขึ้น เป`นการผสมผสานแนวคิดระหว1างจีนและอินเดีย เช1น ภาพ
โลกบาล ไวศรวณะ ที่อยู1ในลักษณะการแต1งกายของนักรบแบบจีน ภาพเขียนในช1วงหลังแสดงร1องรอย

อิทธิพลเตอรกิสและอิหร1าน
ที่ตุนฮวงแสดงให/เห็นชัดเจนถึงแนวคิดเกี่ยวกับดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ ทั้งสวรรคLสุขาวดีของ

พระพุทธเจ/าอมิตาภะ สวรรคLอภิรดีของพระพุทธเจ/าอักโษภยะ รวมถึงลัทธิการนับถือเมตไตรยะ ควบคู1

กับภาพที่แสดงถึงสวรรคLของพระโพธิสัตวLอวโลกิเตศวร นอกจากนี้ยังแสดงให/เห็นถึงการเปลี่ยนแปลง
จากอวโลกิเตศวรแบบอินเดียไปสู1การนับถือกวนอิม เทพีแห1งความกรุณา (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมในส1วน

ที่กล1าวถึงถ้ำตุนฮวง)

2. ถ้ำยุงกัง (Yun-kang)

อยู1ทางเหนือของมณฑลชานสี เป`นถ้ำขุดขนาดใหญ1ที่มีความสำคัญอีกแห1งหนึ่ง เป`นแหล1ง
ที่แสดงให/เห็นถึงร1องรอยศิลปะอินเดียที่เก1าที่สุดในประเทศจีน ประกอบด/วยถ้ำ 53 ถ้ำ ถ้ำหลัก 28 ถ้ำ

ต1างสมัยกัน ถ้ำเหล1านี้สร/างขึ้นตั้งแต1ราว ค.ศ. 453-494 ในราชวงศLเว1ย (Wei dynasty) โดยมีผู/นำคือ