Page 120 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

112

สวรรคLอภิรดี (Abhirati – Land of Delight) ดินแดนของพระ (ธยานิพุทธ) อักโษภยะ (The

Immovable One) เป`นแนวคิดที่เกิดขึ้นตามมา ซึ่งพระพุทธเจ/าอักโษภยะนี้มีตัวแทนคือ “ไภษัชยคุรุ-

พระพุทธเจ/าแพทยL” (The Medicine Master) (ซึ่งนักวิชาการบางท1านตีความว1าเป`นรูปแบบหนึ่งของ
พระพุทธเจ/าศากยมุนี) แต1แนวคิดนี้ไม1ปรากฎเป`นรูปธรรมในศิลปะอินเดีย (Beguin, 2009: 16)

นิกาย Jingtu (Pure Land) ซึ่งตั้งขึ้นโดยภิกษุฮุยยัน ( Huiyan) ในตอนปลายของคริสตศตวรรษ

ที่ 4 (พุทธศตวรรษที่ 9) (สมัยราชวงศLถัง) เป`นที่นิยมแพร1หลายอย1างมากในสมัยราชวงศLถัง ความเชื่อ
เกี่ยวกับสวรรคLสุขาวดีมีพื้นฐานจากคัมภีรLสำคัญ 3 เล1ม คือ คัมภีรLสุขาวดีวยุหะสูตรฉบับย1อและฉบับ

สมบูรณL และ คัมภีรLอมิตายุร-ธยานสูตร ซึ่งความเชื่อดังกล1าวต1อมาได/รับการพัฒนาไปสู1นิกายอมิตาภะ
(Beguin, 2009: 312) ถ้ำตุนฮวงเป`นสถานที่ที่สะท/อนความเชื่อในพุทธศาสนาในสมัยราชวงศLถังที่

สมบูรณLที่สุด เรื่องราวหรือเนื้อหาของภาพเขียนที่ปรากฎมากที่สุดที่ถ้ำตุนฮวง คือ เรื่องราวเกี่ยวกับ

สวรรคLสุขาวดี (แนวคิดเกี่ยวกับสวรรคLทางทิศตะวันตก (ซึ่งแรกสุดน1าจะหมายถึงอินเดียหรือไม1) นำมาสู1
แนวคิดว1าเป`นสวรรคLของพระอมิตาภะ)

จากสวรรคLสุขาวดีของพระพุทธเจ/าอมิตาภะ ได/เกิดความเชื่อเกี่ยวกับพุทธเกษตร (สวรรคL /
ดินแดนบริสุทธิ์ (Pure Land)) ของพระพุทธเจ/าองคLอื่น ๆ ตามมา เช1น สวรรคLอภิรดี (Abhirati – Land

of Delight) ซึ่งตั้งอยู1ทางทิศตะวันออก เป`นพุทธเกษตรของพระ (ธยานิ) พุทธเจ/าอักโษภยะ

(Akshobhaya) (The Immovable One) ลัทธิ “อมิตาภะ” และ “อักโษภยะ” มีความสอดคล/องกันใน
ลักษณะของสวรรคLคู1ที่อยู1ทางทิศตะวันตกและตะวันออก คัมภีรLที่เกี่ยวข/องคือ “สุขาวดี-วยุหะ” และ

“อักโษภยะ-วยุหะ” ได/รับการแปล (ครั้งแรก) ในช1วงเวลาใกล/เคียงกัน โดย โลกเกษม ในปÖ ค.ศ. 179-

180 (Chandra, 2012: 45) สวรรคLอภิรดีของอักโษภยะซึ่งตั้งอยู1ทางทิศตะวันออกนี้ปรากฎอยู1ใน
อักโษภยะ-วยุหะนั้น ให/บทบาทที่สำคัญกับสตรี ในคัมภีรLดังกล1าว อักโษภยะเทศนาพระธรรมแก1สตรี

และมีการพูดถึง “สตรี-รัตนะ” (Chandra, 2012: 45)
พระ (ธยานิพุทธ) อักโษภยะนี้บางครั้งถูกแทนที่หรือมีตัวแทน คือ “ไภษัชยคุรุ” พระพุทธเจ/า

แพทยL บางครั้งจึงเรียกพุทธเกษตรแห1งนี้ว1า ไวฑูรยนิรภาส” (Vaiduryanirabhasa) หรือภาษาจีน คือ

Jing Liu li – สวรรคLของพระพุทธเจ/าแพทยLไภษัชยคุรุ หรือ ดินแดนบริสุทธิ์แห1งพระไภษัชยคุรุ –
พระพุทธเจ/าแพทยL” (The Pure Land of Bhaisajyaguru, the medicine Buddha) นิกายนี้

เจริญรุDงเรืองขึ้นโดยภิกษุอี้จิง (Yijing 635-713) (Beguin, 2009: 312)
ในถ้ำหมายเลข 148 ที่ตุนฮวงมีภาพเขียนขนาดใหญ1แสดงภาพสวรรคLอภิรดี เลียนแบบการทำ

ภาพสวรรคLสุขาวดีของพระอมิตาภะ โดยมีพระโพธิสัตวLสุรยประภาและจันทรประภา ประทับเคียงข/าง

พระพุทธเจ/า แบบเดียวกับที่ปรากฎภาพพระโพธิสัตวLอวโลกิเตศวรและพระโพธิสัตวLมหาสถามปราปตL
เคียงข/างพระอมิตาภะ (Beguin, 2009: 313)