Page 164 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

156

ฟäãนฟูขึ้นในประเทศกัมพูชา โดยพยายามเสาะหาคัมภีร^พุทธมหายานรวมถึงอรรถกถาจำนวนมากจาก

“ตFางประเทศ” และนำเขCามาทำการศึกษาและเผยแพรFในกัมพูชา

จารึกถมอพวก (K. 225) จากจังหวัดศรีโสภณ ระบุมหาศักราช ตรงกับ พ.ศ. 1511
กลFาวสรรเสริญพระพุทธเจCาและพระโพธิสัตว^หลายองค^ เชFน พระโลเกศวร, “พระผูCมีวัชระ(วัชรี)”,

พระอารไมตรียะ, พระนางปรัชญาปารมิตา, พระพุทธโลเกศวร และพระวัชริน (ผูCถือวัชระ) (ทรงธรรม

ปาณสกุณ, 2548: 119-122)
รัชกาลพระเจ:าสุริยวรมันที่ 1 (ค.ศ. 1010 – 1050, พ.ศ. 1553-1593) กFอนขึ้นครองราชย^

ทรงตั้งหลักแหลFงอยูFทางตะวันออก และเขCาครองเมืองพระนครใน ค.ศ. 1010 ศาสตราจารย^จอร^ช
เซเดส^เสนอวFา พระเจCาสุริยวรมันที่ 1 เปQนชาวลพบุรี เปQนทายาทกษัตริย^เมืองละโวCปุระที่สืบเชื้อสายมา

จากทFานสุรชิตราชแหFงนครศรีธรรมราช (กรมศิลปากร, 2536: 119) ในขณะที่บริกส^ (Briggs) เสนอวFา

พระองค^อาจมาจากนครศรีธรรมราช (ตามพรลิงค^) (Snellgrove, 2004: 86) พระองค^คงทรงอุปถัมภ^ทั้ง
ศาสนาฮินดูและพุทธศาสนา ทรงมีพระนามหลังสิ้นพระชนม^วFา “นิรวาณบท” ทำใหCมีนักวิชาการบาง

ทFานสันนิษฐานวFาพระองค^อาจนับถือพระพุทธศาสนา แตFจากหลักฐานโบราณคดีที่ปรากฏแสดงใหCเห็น
วFาศาสนาที่ปรากฎในรัชกาลนี้เปQนแบบผสมคือไศวนิกายและพระพุทธศาสนา

พุทธศาสนาแบบมหายานซึ่งแพรFหลายมาจากอินเดียได:รับการสFงเสริมสนับสนุนในรัชกาล

ของพระองค^ จารึกของพระเจCาสุริยวรมันที่ 1 หลายหลักพบในดินแดนประเทศไทย เปQนหลักฐานที่
แสดงถึงการนับถือพระพุทธศาสนาในสมัยของพระองค^ เชFน จารึกที่เมืองลพบุรีระหวFาง พ.ศ. 1565-

1568 ทำใหCทราบวFาในรัชกาลของพระองค^ ณ เมืองละโวC มีพระสงฆ^ทั้งนิกายมหายานและสถวีระ

(ควบคูFกับศาสนาพราหมณ^) (กรมศิลปากร, 2529: 119)
เปQนที่เชื่อกันวFา พระพุทธศาสนาแบบมหายานตันตระซึ่งแพรFหลายมาจากประเทศอินเดีย

ได:รับการสFงเสริมสนับสนุนจากพระเจ:าสุริยวรมันที่ 1 (กรมศิลปากร, 2536: 117) อยFางไรก็ตาม
ในชFวงคริสตศตวรรษที่ 11-12 (พุทธศตวรรษที่ 16-17) นี้พุทธศาสนาในเขมรโบราณเปQนแบบผสมกับ

ศาสนาพราหมณ^ โดยเฉพาะไศวนิกาย

สมัยเมืองพระนคร คริสตศตวรรษที่ 12-13 (พุทธศตวรรษที่ 17-18)

ในชFวงนี้หลักฐานจากจารึกแสดงใหCเห็นวFาพระมหากษัตริย^กัมพูชาหลายพระองค^นับถือ
พระพุทธศาสนา เชFน พระเจCาชัยวรมันที่ 6 (ค.ศ. 1080 – 1107, พ.ศ.1623-1650) พระเจCาธรณิน

ทรวรรมันที่ 2 (ค.ศ. 1150 – 1160, พ.ศ. 1693-1703) พระราชบิดาของพระเจCาชัยวรรมันที่ 7 (Briggs,

1999: 205,209) ก็ทรงนับถือพุทธศาสนา แตFชFวงที่พุทธศาสนาเจริญสูงสุดอยูFในสมัยของพระเจCา
ชัยวรมันที่ 7 (ค.ศ. 1181 – 1220, พ.ศ.1724-1763) ในสมัยของพระองค^พุทธศาสนาเจริญรุFงเรืองมาก

โดยเฉพาะอยFางยิ่งพุทธศาสนานิกายวัชรยานตันตระ ซึ่งเปQนที่นFาสังเกตวFา พุทธศาสนานิกายวัชรยาน

ตันตระที่เจริญอยFางมากในกัมพูชาในสมัยของพระเจCาชัยวรมันที่ 7 นี้อาจเปQนที่มาของแนวคิดใหมF ๆ ที่