Page 258 - วัชรยานยันตระ
P. 258
นอกจากรูปพระพุทธองค์ที่ประทับยืนเหนือ “พนัสบดี” แล้ว
บางครั้งยังปรากฎภาพบริวารขนาบข้าง (เคียงข้าง) พระพุทธองค์ด้วย
ซึ่งอาจเป็นพระโพธิสัตว์ 2 องค์ หรือพระอินทร์กับพระพรหมา เป็นต้น
ประติมากรรมแบบนี้พบในเมืองโบราณสมัยทวารวดีหลายแห่ง เช่น ที่เมือง
พระรถ จังหวัดชลบุรี เมืองนครปฐมโบราณ และที่เมืองศรีเทพ จังหวัด
เพชรบูรณ์ เป็นต้น
ประติมากรรมพระพุทธรูปประทับเหนือพนัสบดี ศิลปะทวารวดี
พบที่เมืองซับจ าปา จังหวัดลพบุรี
อย่างไรก็ตาม นักวิชาการบางคนให้ความเห็นว่าลักษณะทางประติ
มานวิทยาของประติมากรรมแบบนี้ สะท้อนภาพเล่าเรื่องพระพุทธประวัติ
ตอนเสด็จลงจากดาวดึงส์ ซึ่งตามเรื่องเล่ากล่าวว่าพระพุทธองค์เสด็จลงมา
จากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์หลังจากเทศนาโปรดพุทธมารดาโดยมีพระอินทร์และ
พระพรหมาขนาบข้าง ลักษณะของภาพสะท้อนให้เห็นค่อนข้างชัดเจนถึงการ
248
