Page 260 - วัชรยานยันตระ
P. 260
เราอาจเกิดความสงสัยว่า การสร้างภาพดังที่กล่าวมาโดยมี
วัตถุประสงค์เพื่อแสดงให้เห็นความยิ่งใหญ่ของพุทธศาสนาเหนือศาสนาฮินดู
นั้นเป็นแนวคิดของนิกายมหายานตันตระอย่างไร อาจอธิบายได้ว่าใน
ประเทศอินเดียซึ่งเป็นจุดก าเนิดของพุทธตันตระนั้น แนวคิดนี้เป็นหนึ่งใน
แนวคิดพื้นฐานของพุทธตันตระโดยสะท้อนออกมาในลักษณะของรูปเคารพ
ดังจะเห็นว่ารูปเคารพของพุทธตันตระมักปรากฎในลักษณะของการแสดง
อ านาจของเทพในพุทธตันตระที่มีเหนือเทพในศาสนาฮินดู เช่น รูปเหวัชระ
เหรุกะ, สังวระ และไตรโลกยวิชัย ที่เต้นร าหรือยืนเหยียบอยู่บนพระศิวะ
พระนางปารวตี (ดังที่ได้กล่าวมาบ้างแล้วในบทที่ 1) หรือ เทพอื่นๆ ใน
ลักษณะเดียวกัน เช่น ดังที่ปรากฎในรูปเคารพของเทพีอปราชิตาและเทพี
พรรณศวรีที่เหยียบอยู่บนพระคเณศ (Bhattacharyya, 1985: 162) หรือการ
น าพาหนะของเทพในศาสนาฮินดูมาเป็นพาหนะของพระพุทธองค์ เป็นต้น
ดังที่ปรากฏกล่าวไว้ในคัมภีร์สาธนมาลาว่า เทพส าคัญ 4 องค์ของศาสนา
ฮินดู คือ พระพรหมา พระศิวะ พระวิษณุ และพระอินทร์ เป็นมารร้ายที่ท าให้
โลกเดือดร้อนจึงต้องปราบให้ราบคาบ (Bhattacharyya, 1985: 162-163)
6.2 วัฒนธรรมเขมร (พุทธศตวรรษที่ 12-18)
เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปแล้วว่า ดินแดนประเทศไทยโดยเฉพาะ
ภาคตะวันออกเฉียงหนือในอดีตเคยได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมเขมรดังที่ได้พบ
หลักฐานจ านวนมากและมีนักวิชาการได้ท าการศึกษาไว้แล้วในหลากหลาย
ประเด็น ในที่นี้มีความประสงค์จะแสดงให้เห็นถึงหลักฐานโบราณคดีที่
เกี่ยวข้องหรือแสดงให้เห็นร่องรอยของพุทธศาสนานิกายวัชรยานตันตระใน
วัฒนธรรมเขมรที่พบในประเทศไทย เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้นถึงความ
เป็นมาและพัฒนาการของวัชรยานตันตระในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยเฉพาะในประเทศไทย
250
