Page 246 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 238

พระเจ้าหรรษวรรธนะซึ่งขึ้นครองราชย์ต้นพุทธศตวรรษที่ 12 นั้นเดิมนับถือไศวนิกาย
ต่อมาหันมานับถือพุทธศาสนานิกายหินยานและมหายานตามลําดับ ดังนั้นในสมัยนี้จึงมีผู้นับถือทั้งพุทธ

ศาสนาและศาสนาฮินดูพอ ๆ กัน พุทธศาสนาก็มีทั้งหินยานและมหายาน ในเมืองกาโนช (เมืองหลวง
ขณะนั้น) มีสัง ารามราว 100 แห่ง มีภิกษุ 10,000 รูป เหี้ยนจังกล่าวถึงพระเจ้าหรรษวรรธนะ (ซึ่ง

โปรดปรานเหี้ยนจังมาก) ว่าพระองค์ทรงมีเมตตากรุณา ทรงสร้างสถูปริม ั งแม่น้ําคงคานับพันองค์ อีก

ทั้งยังกล่าวว่าพระเจ้าหรรษวรรธนะทรงให้ความสนใจกับคัมภีร์มหายานเป็นพิเศษโดยเฉพาะอย่างยิ่ง
21
ลัทธิโยคาจารย์ ซึ่งมีการสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยนาลันทา และเป็นลัทธิที่เหี้ยนจังนับถืออยู่

• ท า นาในอินเดีย าคตะวันตก

- พุทธศาสนาจากแหล่งกําเนิดคือลุ่มแม่น้ําคงคาตอนล่างได้แผ่เข้ามายังภาคตะวันตก
ของอินเดียในบริเวณแคว้นคุชราต (Gujarat) ตั้งแต่สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช (ราวพุทธศตวรรษที่ 3)

- พุทธศาสนานิกายเถรวาทที่เจริญอยู่ในภูมิภาคนี้ ได้รับการอุปถัมภ์จากกษัตริย์ชาวศ

กะราชวงศ์กษัตรปะ ซึ่งปกครองอินเดียภาคตะวันตกอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 8-10
- ต่อมาในสมัยกษัตริย์ราชวงศ์ไมตรกะ อาณาจักรวัลภี (valabhi) เมืองหลวงในแคว้น

เสาราษ ระ ได้กลายเป็นศูนย์กลางพุทธศาสนานิกายหินยาน(นิกายสางมิติยะ) เจริญรุ่งเรืองอยู่ทาง

ภาคตะวันตกของอินเดียในช่วงพุทธศตวรรษที่ 10-13

• อินเดียใต้

่ ่น้ําก ณา-โคทาวรี ( าคใต้) ัยราชวง าตวาหนะ ะราชวง อิก วาก

- พุทธศาสนาจากถิ่นกําเนิดในลุ่มแม่น้ําคงคา ได้ลงไปประดิษฐานในบริเวณลุ่มแม่น้ํา
กฤษณา-โคทาวรี ตั้งแต่สมัยที่พระเจ้าอโศกมหาราช (พ.ศ. 269-311) เผยแพร่พุทธศาสนาลงไปทางใต้

- ราว 200 ป ก่อนคริสตกาล (พุทธศตวรรษที่ 3) พุทธศาสนาได้รับการอุปถัมภ์จาก
ราชวงศ์อานธระ (สาตวาหนะ) แถบลุ่มแม่น้ํากฤษณา มีชุมชนชาวพุทธจากลุ่มแม่น้ําคงคาลงไปตั้งถิ่น

ฐานในบริเวณดังกล่าวเช่นที่เมืองชัคคัยยะเป ะ (Jaggayapeta) เมือง ัณ ศาลา (Ghantasala) เมือง

อมราวดี (Amaravati) เมืองโคลิ (Goli) และเมืองนาคารชุนโกณฑะ (Nagarjunikonda)
- ราวพุทธศตวรรษที่ 3-9 มีผลงานศิลปกรรมเนื่องในพุทธศาสนาจํานวนมาก

ศูนย์กลางอยู่ที่เมืองอมราวดีและนาคารชุนโกณฑะ

- อีกราชวงศ์ในอินเดียใต้ที่อุปถัมภ์พุทธศาสนาคือ ราชวงศ์โจ ะ ศูนย์กลางแหล่ง
ศิลปกรรมในพุทธศาสนาอยู่ที่เมืองนาคะปั ินัม ใกล้เมืองมัทราส

- หลังราชวงศ์โจ ะ พุทธศาสนาในอินเดียใต้ก็เสื่อมไปจากอินเดีย

21 Hazra : p.90.