Page 247 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 239

ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 14 เป็นต้นไป พุทธศาสนาในอินเดียเข้าสู่ยุคเสื่อม ศูนย์กลาง
พุทธศาสนา 2 แหล่งสุดท้ายคือ

- ศูนย์กลางพุทธศาสนานิกายมหายานตันตระ ภายใต้การอุปถัมภ์ของราชวงศ์ปาละ
(พุทธศตวรรษที่ 12–17) มีศูนย์กลางงานศิลปกรรมอยู่ที่เมืองนาลันทา ปหรรปุระ และไมนามตี

- ศูนย์กลางพุทธศาสนานิกายเถรวาท เจริญรุ่งเรืองอยู่บริเวณภาคใต้ของอินเดีย ภายใต้การ

อุปถัมภ์ของราชวงศ์โจ ะ (พุทธศตวรรษที่ 14-17) มีศูนย์กลางงานศิลปกรรมอยู่ที่เมืองนาคาปั ินัม
หลังพุทธศตวรรษที่ 17 ศูนย์กลางพุทธศาสนาในอินเดียทุกแห่งเข้าสู่ยุคเสื่อม

22
ร นย ก าง ท า นาใน ต่ ะย ค ัย
• อินเดียเหน อ
- ราชวงศ์โมริยะ (พุทธศตวรรษที่ 3-4) มีศูนย์กลางที่แคว้นมคธ (ลุ่มแม่น้ําคงคา)

- ราชวงศ์ศุงคะ (พุทธศตวรรษที่ 4) มีศูนย์กลางที่เมืองวิทิศา

- ราชวงศ์กุษาณะ (พุทธศตวรรษที่ 6-7) มีศูนย์กลางที่เมืองคันธาระและมถุรา
- ราชวงศ์คุปตะ (พุทธศตวรรษที่ 9-11) มีศูนย์กลางที่เมืองมถุราและสารนาถ

- ราชวงศ์ปาละ (พุทธศตวรรษที่ 12-17) มีศูนย์กลางที่แคว้นพิหารและเบงกอล

• อินเดียใต้
- ราชวงศ์อานธระหรือสาตวาหนะ (พุทธศตวรรษที่ 3-9) มีศูนย์กลางที่ลุ่มแม่น้ํา

กฤษณา (อมราวดี)
- สมัยราชวงศ์สาตวาหนะ(พุทธศตวรรษที่ 5-8) ปกครองแคว้นอานธระ มีเมืองหลวง

คือ เมืองไปฐานหรือประดิษฐาน (Paithan or Pratishthana) ทางตะวันออก มีเมืองหลวงคือ
อมราวดี

- ราชวงศ์อิกษวากุ (พุทธศตวรรษที่ 8-10) ขึ้นมามีอํานาจแทนราชวงศ์สาตวาหนะ

ศาสนาพุทธและศาสนาพราหมณ์เจริญรุ่งเรืองควบคู่กัน ได้สร้างเมืองหลวงใหม่ คือเมืองนาคารชุนโกณ
ฑะ (วิชัยบุรี) มีการติดต่อกับลังกาอย่างชัดเจน พระสง ์ลังกาเข้ามาอยู่ในเมืองนาคารชุนโกณฑะ

จํานวนมาก

- ราชวงศ์ปัลลวะ (พุทธศตวรรษที่ 11-15) ได้อุปถัมภ์พุทธศาสนาสืบมา
- ราชวงศ์โจ ะ (พุทธศตวรรษที่ 15-18) มีศูนย์กลางที่เมืองนาคะปตินัม

22
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมใน ผาสุข อินทราวุธ, สุวรรณภูมิจากหลักฐานโบราณคดี (กรุงเทพ : ศักดิ์โสภาการพิมพ์, 2548), หน้า 154-
156