Page 252 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

244

ผูEวิจัยมีความเห็นว3า เรื่องเล3าเกี่ยวกับครุฑกับนาคนี้น3าจะคลี่คลายมาจากเทพนิยายของฮินดู

โดยที่พุทธศาสนาอาจนำมาปรับแต3ง แต3ยังคงแสดงใหEเห็นถึงความสำคัญของครุฑ (พาหนะทรงของ

พระวิษณุ ) ที่เขEามามีบทบาทในพุทธศาสนา หรืออาจอธิบายอย3างง3ายที่สุด คือ การใชEประติมานวิทยา
“วิษณุทรงครุฑ” นั้นเอง อธิบายในเชิงพุทธศาสนา เปRนประติมานวิทยาของ “วัชรปาณีทรงครุฑ” ตาม

เรื่องเล3าดังกล3าว

ประติมานวิทยาที่ปราสาทบันทายฉมารA แสดงใหEเห็นบทบาทที่สำคัญของครุฑ (ในฐานะที่เปRน
“วัชรปาณี” (Garuda-Vajrapani) ? ดังปรากฎลานครุฑ-นาค (Garuda-Naga platform) ที่ดEานนอก

ของกำแพงระเบียงคดชั้นนอกดEานทิศตะวันออก ) ลานซึ่งไดEรับการปกปgกษAรักษาโดย ครุฑ-วัชรปาณี ถูก
สรEางขึ้นภายนอกศาสนสถานของพระเจEาชัยวรมันที่ 7 ซึ่งนักวิชาการไดEตีความว3า แสดงใหEเห็นถึง

ความสำคัญในการนำพุทธศาสนาเขEามาในอาณาจักรเขมรซึ่งมีการนับถือศาสนาฮินดูมาเปRนเวลานาน

นอกจากนี้ประติมากรรมครุฑยืนเหยียบอยู3บนชEาง 3 เศียรที่ระเบียงดEานทิศใตEก็อาจสัมพันธAกับลานครุฑ
นี้ (Sharrock, 2015: 51)

วัชรปาณี = พระอินทรJ

ในประเทศเนปาล วัชรปาณี ซึ่งเปRนอวตารของอินทรา (ต3างก็มีวัชระ - สายฟ¶า เปRนอาวุธ) เปRน

พระโพธิสัตวAผูEคุEมครองพระพุทธองคA ทั้งสองเปRนผูEท3องธรณีมนตรAเพื่อกีดกันวิญญานรEาย และปกปgกษA
รักษาผูEศรัทธาใหEรอดพEนจากทุกขAและโรคภัย ในจารึกเขมรโบราณ กล3าวว3า อินทร เปRนองครักษA

(บริวาร) ของพระพุทธองคA ทั้งพระอินทรAและวัชรปาณีปรากฎอยู3ในวิหารของโรงพยาบาลที่นครธม และ

เปRนส3วนหนึ่งของไภษัชยคุรุมณฑล (Chhem, 2005: 11)