Page 95 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

87

- คัมภีรPอวทาน (Avadana)

ชิ้นส0วนคัมภีรPบางชิ้น เปLนเรื่องราวของอวทาน เช0นเรื่อง “Jyotiskavadana” เปLนเรื่องราว

ประวัติชีวิตของชโย (Jyo) ในเนื้อเรื่องมีการกล0าวถึง “ชีวก โกมารภัจจP” เปLนหนึ่งในตัวละคร โดยที่
พระพุทธองคPรับสั่งให- “ชีวก” ลุยเข-าไปในกองไฟเพื่อนำเด็กที่เกิดจากมารดาที่กำลังถูกเผาไฟ โดยที่

ชีวกไม0ได-รับอันตรายใด ๆ (โดยไม0รู-สึกร-อนหรือเจ็บปวด) เด็กคนดังกล0าวซึ่งได-นามว0า “ฌโยติสก” ต0อมา

ได-เปLนสาวกของพระพุทธองคP (Braarvig, 2010: 64-65) (แสดงให-เห็นถึงบทบาทของชีวก โกมารภัจจP
ที่ปรากฏในคัมภีรPพุทธศาสนาและเปLนที่รู-จักในดินแดนนี้)

จากหลักฐานโบราณคดีโดยเฉพาะอย0างยิ่งชิ้นส0วนคัมภีรPที่พบแสดงให-เห็นว0า ในช0วงเวลาราว

พุทธศตวรรษที่ 7-8 พุทธศาสนาโดยเฉพาะอย0างยิ่งพุทธศาสนาเถรวาทนิกายสรรวาสติวาทและนิกาย
มหายานได-เจริญรุ0งเรืองอยู0ในดินแดนดังกล0าว

บัลข;หรือแบคเตรีย (Balkh or Bactra or Bactria)

เมืองนี้มีความสำคัญต0อประวัติศาสตรPพุทธศาสนา เชื่อกันว0าเปLนเมืองที่ตระปุษษะ
และภัลลิกะสร-างสถูปขึ้นเปLนแห0งแรกเพื่อประดิษฐานเส-นพระเกศาและพระนักขา (เล็บ) ของพระพุทธ

องคP เปLนเมืองที่เสวี้ยนจัง (ยวนฉ0าง) กล0าวถึงคราวเดินทางผ0านมาว0ามีอารามกว0า 100 แห0งและพระสงฆP

กว0า 3,000 รูป เปLนสถานที่ซึ่งโซโรอัสเตอรP (Zoroaster) ทำการเผยแพร0ลัทธิมาจิ (Magism) เปLนครั้ง
แรก อัล เบรูนี (Al Beruni) เคยกล0าวว0าดินแดนนี้แผ0ขยายไปจนถึงชายแดนซีเรียและนับถือ พุทธ

ศาสนา แต0ต0อมาหันมานับถือลัทธิโซโรอัสเตอรP ในป] 329 ก0อนคริสตกาล Balkh กลายเปLนฐานที่ตั้งของ

กองทัพมาซิโดเนียนของพระเจ-า Alexander แห0งมาซีดอน
เชื่อว0าพุทธศาสนารุ0งเรืองในบัลขP (Balkh) ตั้งแต0สมัยพระเจ-าอโศก ซึ่งนำพุทธศาสนาเข-ามา

เผยแพร0ในคันธาระ กัมโพช (Kamboja – ดินแดนของพวกโตขระ (Tokhara) และโยนะ (หรือโยนก

Yona) (Bactrian Greek) จากบันทึกของเสวี้ยนจัง ระบุว0าที่บัลขPมีสังฆารามชื่อ “นวสังฆาราม
(Navasangharama)”

ทาจิกิสถาน (Tajikistan)
จากถนนอุตตรบทหรือถนนหลวงสายเหนือ (ถนนหลวงหรือเส-นทางหลักสมัยราชวงศPโมริยะ)

ซึ่งมีจุดเริ่มต-นอยู0ที่เมืองปาฏลีบุตร สามารถเดินทางไปทางตะวันตกสู0เมืองตักศิลา ไปยังคาบุลและเข-าสู0

ตอนใต-ของทาจิกิสถาน (ในขณะเดียวกันจากปาฏลีบุตรถนนสายนี้นำไปสู0เมืองตัมลุกหรือตัมรลิปติซึ่งอยู0
ชายฝTßงตะวันออกของอินเดีย) จากนั้นสามารถเดินทางต0อไปยังเมืองท0าต0าง ๆ ในดินแดนเอเชียตะวันออก

เฉียงใต-ได- เส-นทางนี้ต0อมาได-รับการพัฒนาจนกลายเปLนเส-นทางการค-าและเส-นทางวัฒนธรรมที่สำคัญ