Page 348 - วัชรยานยันตระ
P. 348
แนวคิดโยคะ ซึ่งเน้นการรวมกันของสองสิ่งตรงข้าม (หรือสองสิ่งที่แตกต่าง =
กายและจิต ที่จะน าไปสู่ความเป็นเอกภาพ) เป็นหลักการส าคัญซึ่งตันตระ
น ามาต่อยอดหรือพัฒนาโดยปรับปรุงวิธีการในการอธิบายและชี้แนะให้
กระจ่างชัดตลอดทั้งเข้าใจง่ายขึ้น
จากแนวคิดพื้นฐานของโยคะนี้ ตันตระน ามาผนวกเข้ากับ
องค์ประกอบอื่นๆ เช่น มันตระ / ธารณี และมุทรา ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็น
เครื่องมือที่ตันตระสร้างขึ้นหรือน ามาใช้ (ประหนึ่งอุปายะ) ในการชี้แนะให้
สานุศิษย์ปฏิบัติตามเพื่อน าไปสู่การหลุดพ้น “นิกายตันตระ” มีแนวคิดที่
สัมพันธ์กับไสยศาสตร์และการท่องมนตร์ โดยเชื่อว่าสามารถน าไปสู่การหลุด
พ้นได้รวดเร็วขึ้น อีกทั้งยังกล่าวว่าการปฏิบัติพิธีกรรมและปฏิบัติโยคะ จะท า
ให้ได้รับความสุขหรือพลังทางโลก
ที่จริงแล้ว “มนตร์และธารณี” เป็นสิ่งที่มีมานานแล้วอาจตั้งแต่สมัย
กึ่งก่อนประวัติศาสตร์ สืบเนื่องมาจากความไม่เข้าใจในปรากฎการณ์
ธรรมชาติซึ่งยากในการอธิบาย น ามาซึ่งความเชื่อในพลังและอ านาจ
นอกเหนือธรรมชาติ เกิดมนตร์หรือคาถา (ค าหรือข้อความที่มีหรือไม่มี
ความหมาย) ขึ้น
นอกจากนี้ยังมีพิธีกรรม (คล้ายการปลุกเสก - เพิ่มพลัง)
ที่ท าให้มนตร์หรือคาถานั้นเกิดความขลังหรือศักดิ์สิทธิ์และมีพลังที่สามารถ
ช่วยผู้ที่ท่องมนตร์นั้นๆ ได้ ในตันตรยานมีการก าหนดให้เทพแต่ละองค์มี
มนตร์ประจ าองค์ เมื่อจะบูชาเทพองค์นั้นๆ ก็จะต้องท่องมนตร์ประจ าเทพ
องค์นั้นๆ ด้วย เปรียบเสมือนการเชิญเทพให้ลงมาร่วมเป็นหนึ่งเดียวกับผู้
บูชา ในขณะเดียวกันผู้บูชาก็จะได้รับพลังจากเทพด้วย
ลักษณะเฉพาะของตันตระคือ การให้ความสนใจต่อร่างกาย ซึ่งแต่
เดิมหินยานหรือเถรวาทมองว่า ร่างกายเป็นเพียงภาพลวงและความซ่อนเร้น
แต่ตันตระมองว่าร่างกายเป็นสิ่งสะท้อนของเทพเจ้า ร่างกายและจิตใจไม่
สามารถแยกจากกันได้ ตันตระเชื่อว่าร่างกายสามารถน าไปสู่การหลุดพ้นได้
338
