Page 40 - วัชรยานยันตระ
P. 40
11. รูปเคำรพ
เมื่อเข้ำใจองค์ประกอบของวัชรยำนตันตระที่มีควำมส ำคัญต่อกำร
ปฏิบัติตันตระดังกล่ำวแล้ว จะเห็นได้ว่ำสิ่งที่เป็นองค์ประกอบที่ส ำคัญอีกสิ่ง
หนึ่งในกำรปฏิบัติตันตระ คือ รูปเคำรพ (ในขั้นอหังกำระ) ดังนั้นเรำจึงต้อง
ท ำควำมเข้ำใจถึงระบบของเทพและเทพีของวัชรยำนซึ่งมีจ ำนวนมำกมำย
ในวัชรยำนตันตระรูปเคำรพทุกรูปมีควำมหมำย กำรเข้ำใจ
ควำมหมำยของรูปเคำรพนั้นๆ จะท ำให้เข้ำใจถึงแนวคิดหรือปรัชญำของลัทธิ
ที่แฝงอยู่ในรูปเคำรพนั้นๆ ได้ เช่นเดียวกับในทำงกลับกัน กำรเข้ำใจถึง
ปรัชญำของลัทธิก็จะท ำให้เข้ำใจรูปเคำรพนั้นๆ ได้เช่นกัน นอกจำกนี้
รูปเคำรพยังเป็นอุปกรณ์ส ำคัญอย่ำงหนึ่งในกำรฝึกปฏิบัติเพื่อกำรหลุดพ้น
ตำมแบบตันตระ ที่ผู้ปฏิบัติต้องเพ่งหรือน้อมน ำเทพองค์ใดองค์หนึ่งเพื่อให้
เป็นหนึ่งเดียวกับผู้ปฏิบัติในชั่วขณะจิต
อัธวยวัชระ ซึ่งมีชีวิตอยู่ร่วมสมัยกับพระเจ้ำมหิปำละที่ 1 แห่ง
รำชวงศ์ปำละ (พ.ศ. 1521-1573) กล่ำวว่ำ ตำมแนวคิดของพุทธตันตระนั้น
เทพและเทพีเหล่ำนี้ เป็นกำรปรำกฏกำยของศูนยะทั้งสิ้น คือ ไม่มีตัวตน
และเมื่อใดที่มีกำรปรำกฏกำย ก็คือกำรแสดงถึง “ศูนยะ” (แสดงถึงควำม
“ไม่มี”) ขั้นตอนของพัฒนำกำรของเทพและเทพีจำกศูนยะ มี 4 ขั้นตอน
(Bhattacharyya, 1980: 109 - 110) คือ
1. กำรตระหนักรู้ถึงควำมว่ำง
2. กำรเชื่อมต่อกับ “พีชะ”
3. แนวคิดเกี่ยวกับรูปเคำรพ
4. รูปแบบที่ปรำกฏของเทพและเทพี
ส ำหรับนักโบรำณคดี รูปเคำรพมีควำมส ำคัญมำก เนื่องจำกเป็น
หลักฐำนที่ส ำคัญซึ่งบอกให้เรำทรำบถึง แนวคิดและคติควำมเชื่อทำงศำสนำ
ั
ของคนในอดีตได้ กล่ำวคือ หลักฐำนประเภทรูปเคำรพที่เหลืออยู่ถึงปจจุบัน
จะช่วยให้เรำสำมำรถตีควำมได้ว่ำ ดินแดนนั้นๆ มีกำรนับถือวัชรยำนตันตระ
30
