Page 200 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 192

กะ-ก ัตระ ะ ห่งอินเดียตะวันตก ( The Shaka Kshatrapas of Western India)
กษัตระปะ (Kshatrapas) หมายถึงข้าหลวงหรืออุปราช ในสมัยกุษาณะ พวกสิโถ-ปาร์เถียน

ปกครองโดยใช้ระบบอุปราช (ปกครองแทน) พวกนี้บางกลุ่มได้แผ่อํานาจไปทั่วภาคตะวันตกของอินเดีย
กลุ่มสําคัญคือกษหรตะและกรรทมกะ (Kshaharatas and Kardamakas) กษัตริย์นหปนะ(Nahapana)

(ประมาณ พ.ศ. 662-668) แห่งราชวงศ์กษหรตะ มีคํานําหน้านามว่ากษัตระปะ ( kshatrapa), มหากษัต-

ระปะ (mahakshatrapa) และราชัน (rajan) ช่วงที่เจริญสูงสุดของอาณาจักรมีขอบเขตครอบคลุมถึงมัล
วา คุชราต เสาราษ ระ มหาราษ ระตอนเหนือ และบางส่วนของราชสถานและลุ่มแม่น้ําสินธุตอนล่าง

เมืองหลวงชื่อว่ามินนคร (Minnagara) ซึ่งอาจคือเมืองโทหะ(Doha) ซึ่งอยู่ระหว่างอุชเชนและคุกัฉฉะ
27
(gukachcha)
พวกศกะมีความขัดแย้งกับพวกสตวาหนะอยู่เนือง ๆ อันเนื่องมาจากการแย่งกันมีอํานาจ

เหนือเมืองท่า ั งตะวันตก เช่น ภฤคุกัจฉะ (Bhrigukachcha - Broach) และสูปรกะ (Suparaka-
Sopara) และถูกผู้ปกครองของสตวาหนะคือเคาตมีปุตร ่าตาย ตามที่ปราก ในจารึกของเคาตมีปุตรที่

พบที่นาสิกและปูเน หลังจากนั้นราชวงศ์กษหรตะ (Kshaharata) ก็สิ้นสุดลง

ศกะ-กษัตระปะ อีกสายหนึ่งคือ กรรทมกะ (Kardamak) ก็ขึ้นมามีอํานาจในอินเดียภาค
ตะวันตก แต่ตอนปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 2 กษัตริย์นามยัชญะ สตกรรณิ (Yajna Satakarni) ก็
28
สามารถครอบครองดินแดนบางส่วนทางตอนใต้ของราชวงศ์กรรทมกะ (Kardamakas)

อาณาจักร าตวาหนะในเดคข่าน (The Satavahana Empire in the Deccan)
จารึก ระเจ้าอโ ก กล่าวถึงการติดต่อระหว่างราชวงศ์โมริยะกับเดคข่านโดยเฉพาะอย่าง

ยิ่งเดคข่านตอนใต้ แต่หลังจากอาณาจักรโมริยะสิ้นอํานาจลง และก่อนจะตั้งราชวงศ์สาตวาหนะก็ปราก

ว่ามีรัฐเล็ก ๆ เกิดขึ้นเป็นจํานวนมากดังปราก หลักฐานจากเหรียญต่าง ๆ
พวกสาตวาหนะนี้น่าจะเป็นกลุ่มเดียวกับพวกอันธระที่มีการกล่าวถึงในคัมภีร์ปุราณะ

ระยะเวลาของการครองราชย์ของราชวงศ์สาตวาหนะนี้ยังไม่เป็นที่แน่นอน นักประวัติศาสตร์บางท่าน
กําหนดให้จุดเริ่มต้นอยู่ที่ราว 27 ป ก่อนคริสตกาล แต่บางท่านก็กําหนดว่าอยู่ประมาณ 30 ป ก่อน

คริสตกาล อย่างไรก็ตามอาจกําหนดคร่าว ๆ ว่าราชวงศ์นี้เริ่มต้นที่ตอนกลางของศตวรรษที่ 1 ก่อน

คริสตกาล และสิ้นสุดลงราวต้นคริสตศตวรรษที่ 3

27
Singh : p.379.